SOCAR uzun illərdir ki, Ukrayna bazarında uğurla fəaliyyət göstərir
Aygün Azayeva
YAP Suraxanı rayon təşkilatının ƏPT-nin sədri
Suraxanı rayonu, Əlövsət Vəliyev adına uşaq bağçası və körpələr evinin müdiri
Azərbaycan və Ukrayna arasındakı münasibətlər müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində qarşılıqlı etimad və strateji tərəfdaşlığın ən bariz nümunələrindən biri hesab olunur. Aprelin 25-də Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Azərbaycana reallaşdırdığı rəsmi səfər, iki ölkə arasındakı bağların nə dərəcədə dərin və dinamik olduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Bu səfər sadəcə diplomatik bir protokol deyil, həm də iki ölkənin gələcək inkişaf prioritetlərini müəyyən edən mühüm bir mərhələdir.
Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan və Ukrayna prezidentləri arasındakı görüşlər artıq müntəzəm xarakter daşıyır. Son dörd il ərzində keçirilən yeddi görüş, iki lider arasındakı yüksək səviyyəli siyasi dialoqun göstəricisidir. Bu münasibətlərin təməli 2019-cu ildə Prezident Zelenskinin Bakıya ilk səfəri ilə qoyulmuşdur. O vaxtdan bəri inkişaf edən şəxsi münasibətlər, dövlətlərarası əlaqələrin uğurla davam etməsində həlledici rol oynayır.
Xüsusilə 2022-ci ilin yanvarında Prezident İlham Əliyevin Kiyevə səfəri, Ukrayna-Azərbaycan əlaqələrini keyfiyyətcə yeni və daha yüksək səviyyəyə qaldırmışdır. Bu təmaslar, iki ölkənin bir-birinə olan strateji baxışlarını koordinasiya etməyə və regional çağırışlara qarşı vahid mövqedən çıxış etməyə imkan verir. Azərbaycan və Ukrayna arasındakı əməkdaşlıq təsadüfi xarakter daşımır; bu münasibətlərin arxasında çox güclü siyasi və hüquqi təməl dayanır.
2008-ci ildə Kiyevdə və 2011-ci ildə Bakıda imzalanmış strateji tərəfdaşlığa dair iki fundamental sənəd, bu günün uğurlu əməkdaşlığı üçün yol xəritəsi funksiyasını yerinə yetirir. Azərbaycan və Ukrayna bütün beynəlxalq platformalarda bir-birinin suverenliyini və ərazi bütövlüyünü dəyişməz şəkildə dəstəkləyir. Bu qarşılıqlı dəstək prinsipi, hər iki dövlətin xarici siyasət strategiyasının nüvəsini təşkil edir.
İki ölkə arasındakı siyasi etimad iqtisadi sahədə də özünü qabarıq göstərir. Hazırda Azərbaycan və Ukrayna arasında ticarət dövriyyəsi yarım milyard dolları ötüb. Lakin tərəflər bu rəqəmi kifayət hesab etmir və növbəti illərdə dövriyyənin daha da artırılması üçün böyük imkanların olduğunu vurğulayırlar.
Energetika sahəsi əməkdaşlığın lokomotivi rolunu oynayır. Azərbaycanın dövlət neft şirkəti olan SOCAR, uzun illərdir ki, Ukrayna bazarında uğurla fəaliyyət göstərir. SOCAR-ın Ukraynadakı fəaliyyəti təkcə kommersiya maraqları deyil, həm də bu ölkənin enerji təhlükəsizliyinə verilən töhfə kimi qiymətləndirilir. Prezidentlərin son görüşündə energetika sahəsində yeni birgə layihələr və investisiya qoyuluşu məsələləri ətraflı müzakirə edilmişdir.
Əlaqələrin davamlılığını təmin etmək üçün institusional mexanizmlərin işi mütəmadi olaraq optimallaşdırılır. Keçən il Bakıda Xarici İşlər nazirliklərinin məsləhətləşmələri və Hökumətlərarası Komissiyanın iclasının keçirilməsi bu istiqamətdə mühüm addımlar idi. Növbəti mərhələdə bu tədbirlərin Ukraynada keçirilməsi planlaşdırılır ki, bu da əməkdaşlığın coğrafiyasını və əhatə dairəsini genişləndirəcəkdir.
Prezidentlərin iki ay əvvəl Münxen şəhərində keçirilən görüşü də daxil olmaqla, son dörd ildəki yeddi yüksək səviyyəli təmas əlaqələrin dinamikasının ən yaxşı göstəricisidir. Bu dinamizm, Azərbaycan və Ukrayna arasındakı dostluğun sadəcə sözdə deyil, konkret əməllərdə və qarşılıqlı maraqların təmin edilməsində təzahür etdiyini sübut edir.
Prezident Volodimir Zelenskinin aprel səfəri və Prezident İlham Əliyevlə apardığı müzakirələr, Azərbaycan-Ukrayna strateji tərəfdaşlığının yeni bir “pik” nöqtəsinə çatdığını göstərir. Siyasi dialoq, iqtisadi artım, enerji tərəfdaşlığı və hərbi-texniki əməkdaşlıq bu münasibətlərin dörd əsas sütununu təşkil edir. Qarşılıqlı hörmət və etimada əsaslanan bu dostluq əlaqələri, hər iki xalqın rifahına xidmət etməklə yanaşı, Avrasiya məkanında təhlükəsizlik və sabitlik üçün mühüm bir faktor rolunu oynayır.
Əminliklə demək olar ki, bu səfərdən sonra tərəflər arasında imzalanmış sənədlər və əldə olunmuş razılaşmalar yaxın gələcəkdə öz bəhrəsini verəcək və Azərbaycan-Ukrayna dostluq salnaməsində yeni bir səhifə açacaqdır.
