Avropa İttifaqı sülh gündəliyini praktiki olaraq dəstəklədiyini təsdiqləyir
Nəsib İsmayılov
YAP Suraxanı rayon təşkilatının ƏPT-nin sədri
Suraxanı rayonu, Bülbülə Bələdiyyəsinin sədri
1 iyul 2026-cı il tarixdə Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayenin Azərbaycana növbəti rəsmi səfəri və Prezident İlham Əliyev ilə keçirdiyi görüş, Cənubi Qafqazın yaxın onillikdəki siyasi və iqtisadi arxitekturasını müəyyən edən tarixi hadisəyə çevrildi. Bakıda verilən rəsmi bəyanatlar və elan olunan qərarlar sadəcə iki tərəfli əlaqələrin deyil, bütövlükdə Avrasiya məkanında təhlükəsizlik, nəqliyyat və enerji xəritələrinin yenidən formalaşdığını nümayiş etdirir.
Görüşün ən diqqətçəkən məqamlarından biri Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün bərqərar olunması istiqamətində Azərbaycanın atdığı konkret və cəsarətli addımların bəyan edilməsi oldu. Prezident İlham Əliyev Ermənistan ilə normalaşma prosesinin irəlilədiyini qeyd edərək, Bakının birtərəfli qaydada Ermənistana öz ərazisindən yüklərin tranzitinə qoyulan bütün məhdudiyyətləri tamamilə ləğv etdiyini bildirdi.
Bu addım Azərbaycanın regionu münaqişə zonasından tərəfdaşlıq və qarşılıqlı iqtisadi asılılıq məkanına çevirmək iradəsinin bariz nümunəsidir. Avropa İttifaqı bu sülh gündəliyini praktiki olaraq dəstəklədiyini regiondakı humanitar layihələrə və minatəmizləmə fəaliyyətlərinə 20 milyon avro dəyərində yeni dəstək paketi ayırmaqla təsdiqlədi.
Azərbaycan uzun illərdir Avropanın neft və qaz təhlükəsizliyində etibarlı tərəfdaş rolunu oynayır. Bu gün Azərbaycanın mavi qaz ixracatının 50%-i məhz Aİ ölkələrinin payına düşür. Lakin 2026-cı ilin hədəfləri bu əməkdaşlığın keyfiyyətcə yeni — ekoloji təmiz mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında qeyd edildiyi kimi, Azərbaycan yaxın 5-6 il ərzində 8 giqavat (GW) gücündə günəş və külək enerjisi istehsal etmək üçün nəhəng müqavilələrə imza atmışdır. Bu, ölkəmizi regional "yaşıl enerji" qovşağına çevirir. Avropa Komissiyasının Ermənistana elektrik kabelinin çəkilməsi təklifinin Bakı tərəfindən müsbət qarşılanması isə regionun enerji sistemlərinin inteqrasiyasına və regional təhlükəsizliyə xidmət edən strateji uzaqgörənlikdir.
Qlobal geosiyasi böhranlar fonunda Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin (Orta Dəhliz) əhəmiyyəti kəskin şəkildə artıb. Azərbaycan bu istiqamətdə xarici maliyyədən asılı olmadan, öz daxili resursları hesabına ticarət dəniz limanlarının və dəmir yollarının ötürücülük qabiliyyətini maksimum səviyyəyə çatdırıb.
Aİ bu infrastrukturu Avrasiyanın logistik onurğası kimi qəbul edir. Təsadüfi deyil ki, Ursula fon der Lyayenin səfəri çərçivəsində Aİ-nin Qlobal Gateway proqramı çərçivəsində Cənubi Qafqazda nəqliyyat, rəqəmsal əlaqələr (o cümlədən Naxçıvandan keçən dəmir yolu xətti və Bakı Limanının genişləndirilməsi) üçün 200 milyon avro qrant ayrılması qərara alınıb. Bu investisiya gələcəkdə regiona milyardlarla avro həcmində iqtisadi stimul qazandırmaq potensialına malikdir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatları və Ursula fon der Lyayenin Bakı səfərinin yekunları göstərir ki, Azərbaycan artıq sadəcə regional oyunçu deyil, Avropanın enerji və logistika təhlükəsizliyini formalaşdıran qlobal miqyaslı strateji tərəfdaşdır. Ermənistanla tranzit xətlərinin açılması və sülh gündəliyinə sadiqlik isə Azərbaycanın bölgədə diktə etdiyi yeni reallığın əsas prinsipinin — "birlikdə inkişaf və regional rifah" olduğunu bütün dünyaya nümayiş etdirir.
