Xəzərin Sahilində Bakının Artan Rolu
Göyçək Babayeva
YAP Suraxanı rayon təşkilatının fəal üzvü
Suraxanı rayonu, 280 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin müəllimi
Xəzər dənizinin mirvarisi sayılan "Avaza" Milli Turizm Zonası bu günlərdə regionun gələcək geosiyasi və geoiqtisadi mənzərəsini formalaşdıran tarixi bir zirvə görüşünə ev sahibliyi etdi. Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşü sadəcə növbəti bir diplomatik protokol tədbiri deyil, həm də Türk dünyasının və Avrasiya coğrafiyasının yeni güc mərkəzinə çevrilməsinin bariz nümayişi oldu.
Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı şəhərində yüksək səviyyədə qarşılanması və sammitdə fəal iştirakı Azərbaycanın regional inteqrasiya proseslərindəki aparıcı rolunu bir daha təsdiqlədi. Bu gün Bakı təkcə Cənubi Qafqazın lideri deyil, həm də Mərkəzi Asiyanı Avropa ilə birləşdirən əsas strateji kilid nöqtəsidir.
Türkmənbaşı sammitinin ən mühüm iqtisadi mesajı, şübhəsiz ki, Orta Dəhliz ətrafında formalaşan tam həmrəylik oldu. Qlobal tədarük zəncirlərinin qırıldığı, ənənəvi şimal və cənub marşrutlarının risk altında olduğu bir dövrdə, Xəzər dənizi üzərindən keçən nəqliyyat xətti yeganə təhlükəsiz və səmərəli alternativə çevrilib.
Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı ilə Türkmənbaşı Limanı arasında qurulan logistik körpü, region ölkələrinin tranzit potensialını bir neçə dəfə artırır. Sammitdə qəbul edilən qərarlar göstərir ki, tərəflər artıq təkcə yük daşınmasında deyil, həm də rəqəmsal infrastruktur, enerji kəmərləri və gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsində vahid platformadan çıxış edirlər.
Bu məşvərət görüşünün Azərbaycan üçün ən strateji nəticələrindən biri növbəti sədrliklə bağlı oldu. 2027-ci ildə keçiriləcək 9-cu Məşvərət görüşünə Azərbaycanın ev sahibliyi edəcəyi rəsmiləşdi. Bu, region dövlətlərinin rəsmi Bakının yürütdüyü xarici siyasətə, onun təhlükəsizlik və əməkdaşlıq arxitekturasına olan böyük etimadının göstəricisidir.
Bakı sədreliyi dövründə Mərkəzi Asiya ilə münasibətləri yeni müstəviyə daşımaq üçün böyük imkanlar əldə edəcək. Bu həm də COP29-dan sonra Azərbaycanın qlobal və regional diplomatiyanın mərkəzi rolunu qoruyub saxlamasının sübutudur.
Türkmənbaşıda atılan imzalar və nümayiş etdirilən siyasi iradə sübut edir ki, Xəzərin hər iki sahili ortaq gələcək qurmaqda qətiyyətlidir. Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələri birlikdə yeni bir güc qütbü yaradır. Bu birlik isə təkcə regionun deyil, bütövlükdə Avrasiya qitəsinin sabitliyinə və rifahına xidmət edir.