Məktəbdə geyim mədəniyyəti: milli-mənəvi dəyərlər, dünyəvi təhsil və qarşılıqlı hörmət

 Elvina Əhmədova

YAP Suraxanı rayon təşkilatının ƏPT-nin sədr müavini

Gülarə Əliyeva adına 3 nömrəli Uşaq İncəsənət məktəbinin direktoru

Təhsil hər bir dövlətin inkişafını, cəmiyyətin gələcəyini və milli-mənəvi dəyərlərin yaşadılmasını təmin edən mühüm sahələrdən biridir. Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində geyim tələblərinin müəyyənləşdirilməsi məktəbdaxili nizam-intizamın möhkəmləndirilməsi, vahid təhsil mühitinin formalaşdırılması və təhsilalanlarla təhsilverənlər arasında məsuliyyət hissinin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycan Respublikasının təhsil siyasətində millilik, dünyəvilik, vətənpərvərlik və milli-mənəvi dəyərlərin qorunması mühüm yer tutur. Bu prinsiplər cəmiyyətin birliyinə, insanların hüquqlarına hörmətə və gələcək nəslin hərtərəfli inkişafına xidmət edir. Məktəbli formasının tətbiqi şagirdlər arasında bərabərlik hissinin gücləndirilməsinə, sosial fərqlərin geyim vasitəsilə nümayişinin azaldılmasına və məktəb kollektivinə aidlik hissinin formalaşmasına kömək edir. Vahid geyim yanaşmasının əsas məqsədi şagirdlərin diqqətini xarici görünüşdən daha çox təlimə, biliyə və şəxsi inkişafa yönəltməkdir.

Məktəbdaxili qaydalara riayət olunması şagirdlərdə məsuliyyət, intizam və qarşılıqlı hörmət keyfiyyətlərinin inkişafına töhfə verir. Bununla yanaşı, geyimlə bağlı tələblər tətbiq edilərkən uşaqların hüquqları, ləyaqəti və ailələrin mənəvi dəyərləri nəzərə alınmalıdır. Müəllim məktəbin nüfuzunu təmsil edən, şagirdlərin dünyagörüşünün və davranış mədəniyyətinin formalaşmasında mühüm rol oynayan şəxsdir. Buna görə təhsilverənlərin təmiz, səliqəli, mövsümə uyğun və işgüzar üslubda geyinməsi məktəbdə peşəkar mühitin qorunmasına xidmət edir.

Müəllimin geyimi onun pedaqoji fəaliyyətinə mane olmamalı, rahatlığı təmin etməli və tədris prosesinin xüsusiyyətlərinə uyğun olmalıdır. İşgüzar geyim mədəniyyəti müəllimin peşəkarlığını, məsuliyyətini və məktəb mühitinə hörmətini ifadə edir. Azərbaycan dünyəvi dövlət olmaqla yanaşı, zəngin dini və mədəni irsə malikdir. Xalqımızın tarixində İslam dini və onun mənəvi dəyərləri mühüm yer tutur. Eyni zamanda, ölkəmizdə müxtəlif dini konfessiyaların nümayəndələri yaşayır və tolerantlıq ənənələri cəmiyyətimizin mühüm xüsusiyyətlərindən biri hesab olunur.

Dünyəvi təhsil elmi biliklərin mənimsənilməsini, sərbəst düşüncənin inkişafını və bütün şagirdlər üçün bərabər təhsil imkanlarının yaradılmasını nəzərdə tutur. Dünyəvilik dini inancların inkarı və ya dini dəyərlərə qarşı münasibət kimi başa düşülməməlidir. Əksinə, sağlam təhsil mühiti insanların fərqli inanclarına hörmət, qarşılıqlı anlayış və qanunlara riayət prinsipləri əsasında formalaşmalıdır.

Hicab bir çox qadın və qız üçün dini inancın və şəxsi mənəvi seçimin ifadəsidir. İnsanların dini inanclarına və geyim seçimlərinə hörmətlə yanaşmaq qarşılıqlı anlaşmanın və tolerantlığın vacib şərtidir. Hicab bağlamaq özlüyündə təhsilə maneə deyil. İnsanın biliyi, istedadı, düşüncə qabiliyyəti və təhsil uğurları onun geyimi ilə müəyyən olunmur. Hicablı şagird də digər şagirdlər kimi bilik əldə edə, elmi nailiyyətlər qazana, öz qabiliyyətlərini inkişaf etdirə və cəmiyyətin tərəqqisinə töhfə verə bilər.

Məktəbin əsas məqsədi uşaqların bilik və bacarıqlarını inkişaf etdirmək, onların şəxsiyyət kimi formalaşmasına şərait yaratmaqdır. Bu baxımdan heç bir şagird dini inancına görə alçaldılmamalı, təhqir edilmə