Milli Kimliyimizin və Müstəqilliyimizin Rəmzi: 1 Avqust – Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü

Dil bir millətin varlığının, onun tarixi keçmişinin, mədəni irsinin və formalaşdırdığı milli kimliyin ən ali pasportudur. Dünyanın ən zəngin və köklü dil ailələrindən olan Türk dilləri ailəsinə mənsub Azərbaycan dili, əsrlər boyu böyük sınaqlardan keçərək bu günümüzə qədər ucalmışdır. Bu müqəddəs irsin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından təqvimimizdəki elə günlər var ki, onlar sadəcə bir tarix deyil, bütöv bir xalqın birliyinin simvoludur. Bu tarixlərin başında isə 1 Avqust – Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü gəlir.

Azərbaycan dilinin yazı tarixi əsrlər boyu müxtəlif qrafikalı əlifbaların (ərəb, latın, kiril) dəyişməsi ilə müşayiət olunmuşdur. Xalqımızın maariflənməsi, savadsızlığın ləğv edilməsi və dilin sadələşdirilməsi məqsədilə hələ 1920-1930-cu illərdə latın qrafikasına keçid cəhdləri olsa da, imperiya siyasəti nəticəsində 1940-cı ildə məcburi şəkildə kiril qrafikasına keçid gerçəkləşdirildi. Bu isə dilin inkişafı qarşısında süni maneələr yaradırdı. Lakin xalqın dil müstəqilliyini tam bərpa etmək üçün ən mühüm dönüş nöqtəsi 2001-ci ildə yaşandı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 18 iyun 2001-ci il tarixli "Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında" fərmanı ilə həmin ilin 1 Avqust tarixindən etibarən ölkədə bütün rəsmi sənədləşmə, mətbuat və yazı sistemi kütləvi şəkildə tam olaraq latın qrafikasına keçdi. Bu böyük tarixi hadisənin əhəmiyyətini əbədiləşdirmək məqsədilə imzalanan digər bir fərmanla məhz 1 Avqust günü ölkəmizdə rəsmi olaraq "Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü" elan edildi.

Dilimiz yalnız bir ünsiyyət vasitəsi deyil; o, Nizaminin, Füzulinin, Nəsiminin bizə qoyub getdiyi ədəbi xəzinə, muğamımızın fəlsəfəsi, aşıq musiqimizin ruhudur. Biz öz mədəni dəyərlərimizi, adət-ənənələrimizi məhz bu dil vasitəsilə yaşadır və dünyada tanıdırıq. Azad və müstəqil dövlətin rəsmi dili kimi Azərbaycan dili, milli mənliyimizi gələcək nəsillərə ötürən ən etibarlı körpüdür.

Müasir dünyada qloballaşma prosesləri sürətləndikcə, kiçik və orta miqyaslı dillərin zəifləməsi və öz orijinallığını itirməsi riski daha da aktuallaşır. İnformasiya texnologiyalarının hökm sürdüyü bu dövrdə ana dilimizin qorunması hər bir vətəndaşın fundamental vəzifəsidir.

Bu gün gənc nəslin üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Gənclərimiz təkcə xarici dilləri öyrənməklə kifayətlənməməli, eyni zamanda öz ana dillərini mükəmməl bilməli, internet məkanında, rəqəmsal platformalarda və süni intellekt sistemlərində Azərbaycan dilində zəngin, elmi və keyfiyyətli kontentlərin yaradılmasına töhfə verməlidirlər. Dilimizi yad təsirlərdən, lüzumsuz slenqlərdən qorumaq hər birimizin mənəvi borcudur.

1 Avqust – Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü sadəcə bayram deyil, həm də dilimizə, mədəniyyətimizə sahib çıxmaq üçün bir çağırışdır. Bir vətəndaş olaraq bu günün dərin mahiyyətini dərk etməli, dövlət dilimizlə fəxr etməli və onun saf, təmiz şəkildə gələcək əsrlərə daşınması üçün fəal olmalıyıq. Unutmamalıyıq ki, dilini itirən millət öz varlığını da itirir. Dilimizi sevək, qoruyaq və yaşadaq!