Geyimlə bağlı qaydaların tətbiqi məktəbdə mənsubiyyət hissinin gücləndirilməsinə töhfə verə bilər
Mədinə İsmayılova
YAP Suraxanı rayon təşkilatının fəal üzvü
Suraxanı rayonu, 208 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin əməkdaşı
Dünya təhsil sistemində məktəblərdə geyimlə bağlı müəyyən qaydaların tətbiqi müxtəlif formalarda mövcuddur. Bir sıra ölkələrdə şagirdlər üçün vahid məktəbli forması, digər təhsil sistemlərində isə məktəbin daxili qaydaları ilə müəyyən edilən geyim normaları tətbiq olunur. Müəllimlərin xarici görünüşü ilə bağlı yanaşmalar da ölkələrin təhsil ənənələrinə, hüquqi çərçivəsinə və məktəbdaxili idarəetmə modelinə uyğun olaraq fərqlənir.
Böyük Britaniyada məktəbli forması bir çox məktəbdə geniş yayılmış təcrübədir. Yaponiyada da məktəbli formasının tətbiq olunduğu təhsil müəssisələri mövcuddur. ABŞ-da isə geyim siyasəti məktəb dairələrinə və ayrı-ayrı təhsil müəssisələrinin qaydalarına görə dəyişir. Avropa ölkələrində də vahid forma və geyim normalarının tətbiqi ilə bağlı müxtəlif modellər mövcuddur. Buna görə beynəlxalq təcrübəni vahid və bütün ölkələr üçün eyni olan standart kimi deyil, hər bir dövlətin təhsil siyasətinə uyğun formalaşan yanaşmalar toplusu kimi qiymətləndirmək daha məqsədəuyğundur.
Geyimlə bağlı qaydaların tətbiqi məktəbdə mənsubiyyət hissinin gücləndirilməsinə, geyim üzərindən sosial müqayisələrin müəyyən dərəcədə azalmasına və təhsil mühitində ümumi nizamın qorunmasına töhfə verə bilər. Bununla yanaşı, geyim qaydalarının şagirdlərin akademik nəticələrinə və davranışına təsiri onların necə tətbiq edilməsindən, məktəbdəki ümumi idarəetmə keyfiyyətindən və pedaqoji mühitdən də asılıdır. Deməli, vahid geyim qaydaları təhsilin keyfiyyətini təmin edən müstəqil vasitə deyil, daha geniş təhsil siyasətini tamamlayan amillərdən biridir.
Müəllimlərin işgüzar geyimi də beynəlxalq təcrübədə peşəkar imicin formalaşdırılması və təhsil müəssisəsinin iş mühitinə uyğun davranış normalarının qorunması baxımından əhəmiyyətli hesab edilir. Lakin peşəkarlığın əsas göstəriciləri hər bir halda müəllimin bilik səviyyəsi, tədris bacarığı, şagirdlərlə münasibəti, pedaqoji etikaya riayət etməsi və təlim nəticələrinə verdiyi töhfədir. Xarici görünüş bu keyfiyyətləri əvəz etmir, onları tamamlayır.
Azərbaycanın təhsil sistemində geyimlə bağlı vahid yanaşmanın normativ qaydalarla müəyyənləşdirilməsi də milli təhsil mühitinin xüsusiyyətləri, cəmiyyətin gözləntiləri və müasir məktəbin qarşısında duran vəzifələr nəzərə alınmaqla qiymətləndirilməlidir. Burada əsas məqsəd beynəlxalq təcrübənin mexaniki şəkildə təkrarlanması deyil, səmərəli yanaşmaların milli qanunvericiliyə və təhsil sisteminin ehtiyaclarına uyğun tətbiqidir.
Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində geyimlə bağlı tələblərin səmərəli tətbiqi üçün normativ sənədlərin qəbul edilməsi ilə yanaşı, onların mahiyyətinin düzgün izah olunması və gündəlik məktəb həyatında ardıcıl şəkildə nəzərə alınması da vacibdir. Məktəb rəhbərlikləri pedaqoji kollektivin məlumatlandırılmasına, qaydaların düzgün anlaşılmasına və tətbiq zamanı yarana biləcək sualların qanunvericiliyə uyğun həllinə diqqət yetirməlidirlər.
