Azərbaycan ilə Almaniya arasında tərəfdaşlığın ən mühüm sütunları
2026-cı ilin 21 iyul tarixi Azərbaycan Respublikasının xarici siyasət sahəsinə və Avropa məkanı ilə inteqrasiya prosesinə daha bir vacib səhifə kimi həkk olundu. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Almaniya Federativ Respublikasına rəsmi səfəri və səfər çərçivəsində verdiyi bəyanatlar iki ölkə arasındakı ikitərəfli münasibətləri keyfiyyətcə yeni, daha yüksək strateji müstəviyə qaldırdı. Əvvəlki dövrlərdə tərəflər arasında arzulanan strateji dialoqun rəsmən başladılması Cənubi Qafqaz və Avrasiya coğrafiyasında geosiyasi və geoiqtisadi reallıqların yenidən formalaşdığı bir vaxtda böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Səfər zamanı Prezident İlham Əliyev və Almaniyanın Federal Kansleri Fridrix Merts tərəfindən imzalanmış “Azərbaycan Respublikası və Almaniya Federativ Respublikası arasında ikitərəfli tərəfdaşlıq üçün strateji gündəliyə dair Birgə Bəyannamə”, eləcə də Azərbaycan-Almaniya Biznes Şurasının yaradılmasına dair sənəd uzunmüddətli əməkdaşlığın möhkəm hüquqi bünövrəsini təşkil edir. Bu razılaşmaların qısa müddətdə konkret praktiki nəticələrə çevrilməsi üçün müvafiq işçi qruplarının yaradılması nəzərdə tutulur ki, bu da ikitərəfli əlaqələrin çevikliyini və icra mexanizmini təminat altına alacaqdır.
Azərbaycan ilə Almaniya arasında tərəfdaşlığın ən mühüm sütunlarından birini iqtisadi-ticari əlaqələr və qarşılıqlı investisiya imkanları təşkil edir. Almaniya Avropanın aparıcı sənaye gücü kimi Azərbaycandakı əlverişli investisiya mühitinə böyük maraq göstərir. Hazırda ölkəmizdə iki yüzdən çox Almaniya şirkətinin uğurla fəaliyyət göstərməsi bu marağın bariz təzahürüdür.
İrəli sürülən konkret təkliflər Almaniya kapitalının və qabaqcıl texnologiyalarının Azərbaycan bazarına daha geniş axınını şərtləndirəcəkdir. Eyni zamanda, 2026-cı ildən etibarən Azərbaycanın öz təbii qazını Almaniyaya ixrac etməyə başlaması ikitərəfli enerji tərəfdaşlığında tamamilə yeni bir səhifə açmışdır. Azərbaycan qazının Avropa İttifaqına üzv olan on ölkəyə çatdırılması Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verilən strateji töhfədir. Neft ixracı ilə yanaşı, gələcəkdə "yaşıl enerji"nin də Avropaya nizamlı nəqli planlaşdırılır.
İkitərəfli münasibətlərlə yanaşı, nəqliyyat və tranzit imkanları sahəsində əməkdaşlıq xüsusi geoiqtisadi çəkiyə malikdir. Azərbaycan Mərkəzi Asiya məşvərət formatına tamhüquqlu üzv olmaqla Mərkəzi Asiya regionu ilə Avropa qitəsi arasında əvəzolunmaz strateji körpü rolunu üzərinə götürmüşdür. Almaniya şirkətlərinin logistika sahəsindəki təcrübəsindən yararlanmaqla Orta Dəhliz çərçivəsində yükdaşımaların həcminin artırılması hər iki ölkənin milli və regional maraqlarına tam cavab verir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi yer alan ən mühüm məqamlardan biri də Cənubi Qafqazda formalaşan yeni sülh reallıqlarıdır. Torpaqlarını işğaldan azad edərək ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa edən Azərbaycan BMT Təhlükəsizlik Şurasının dörd qətnaməsini özü icra etmişdir. Vaşinqtonda, Ağ Evdə ABŞ Prezidenti Trampın iştirakı ilə Birgə Bəyannamənin imzalanması və sülh sazişinin paraflanması faktiki olaraq otuz illik münaqişəyə son qoymuşdur. Azərbaycan bu razılaşmadan dərhal sonra praktiki addımlar ataraq Ermənistana benzin və dizel yanacağı təchiz etməyə başlamış, eləcə də öz ərazisindən qırx min tondan çox tranzit yükün Ermənistana keçidini təmin etmişdir. Bu addımlar regional kommunikasiyaların bərpasına və Cənubi Qafqazda sabitliyin bərqərar olmasına xidmət edir.
Səfərin yekunları həm də Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasındakı strateji münasibətlərin ümumi mənzərəsi fonunda dəyərləndirilməlidir. 2026-cı ildə Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti cənab Koştanın və Avropa Komissiyasının Prezidenti xanım Fon der Leyenin Azərbaycana səfərləri Aİ-Azərbaycan tərəfdaşlığının yüksək dinamikasını nümayiş etdirir. Avropa İttifaqının lider dövləti olan Almaniya bu əlaqələrin daha da dərinləşməsində mərkəzi rola malikdir. Berlin səfəri və imzalanmış strateji sənədlər bir daha göstərdi ki, Azərbaycan-Almaniya tərəfdaşlığı bütövlükdə bölgəmizdə sülhə, əmin-amanlığa və Avroatlantik məkanın enerji təhlükəsizliyinə xidmət edir.
