Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesində Gürcüstanın logistik və iqtisadi dəstəyi

Cənubi Qafqaz regionu onilliklər boyu davam edən münaqişələrdən sonra bu gün tamamilə yeni və ümidverici bir mərhələyə qədəm qoyub. Bu transformasiyanın mərkəzində dayanan ən mühüm faktorlardan biri Azərbaycan və Ermənistan arasında davam edən sülh prosesidir. Lakin bu proses təkcə iki ölkənin iradəsindən deyil, həm də regional tərəfdaşların, xüsusilə də Gürcüstanın nümayiş etdirdiyi konstruktiv mövqedən asılıdır. 2026-cı il aprelin 6-da Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Gürcüstana reallaşdırdığı səfər və bu səfər zamanı səsləndirilən fikirlər, Tbilisinin sülh quruculuğunda oynadığı logistik və iqtisadi rolun mahiyyətini bir daha dərindən izah etdi.

Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün bərqərar olması üçün ən vacib şərtlərdən biri regionda nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin açılmasıdır. Bu kontekstdə Gürcüstanın logistik imkanları həlledici əhəmiyyət kəsb edir. Gürcüstan hər iki ölkə ilə quru və dəmir yolu əlaqəsi olan, həmçinin hər iki tərəflə siyasi dialoqu qoruyub saxlayan yeganə regional gücdür.

Prezident İlham Əliyevin səfər zamanı vurğuladığı mühüm bir məqam regionda logistik zəncirin necə formalaşdığını göstərir. Bu gün Azərbaycanın enerji resursları və tranzit yükləri Gürcüstan üzərindən keçərək dünyaya çıxır. Lakin sülh prosesi kontekstində daha maraqlı bir fakt ortaya çıxır: Azərbaycan və Ermənistan arasındakı bəzi ticarət və iqtisadi təmaslar məhz Gürcüstanın vasitəçiliyi və onun logistik infrastrukturu sayəsində mümkün olur. Bu, Gürcüstanın təkcə bir tranzit ölkə deyil, həm də iki tərəf arasında "iqtisadi körpü" funksiyasını yerinə yetirdiyini sübut edir.

Prezident İlham Əliyevin "Orta Dəhliz bizim üçün əsas nəqliyyat damarıdır" ifadəsi, sülh prosesinin iqtisadi sütununu təşkil edir. Bu dəhliz hazırda Azərbaycan və Gürcüstan üzərindən keçir. Lakin gələcəkdə Ermənistanın da bu regional logistik zəncirə inteqrasiyası Gürcüstanın tranzit rolunu daha da gücləndirə bilər. Gürcüstanın logistik dəstəyi təkcə yolların verilməsi deyil, həm də regionda vahid gömrük və tarif siyasətinin formalaşdırılmasına kömək etməkdir. Bakı və Tbilisinin 20 ildir uğurla idarə etdiyi Bakı-Tbilisi-Ceyhan və Cənub Qaz Dəhlizi layihələri, sülhdən sonra regionun necə çiçəklənə biləcəyinə dair Ermənistan üçün bir "uğur nümunəsi"dir. Gürcüstan bu təcrübəni sülh prosesində bir stimul kimi istifadə edir: sülh gələrsə, iqtisadi dividend hər kəsə çatacaq.

Sülh prosesində Gürcüstanın dəstəyi təkcə maddi deyil, həm də mənəvi-siyasi xarakter daşıyır. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, bütün uğurların təməlində siyasi sabitlik dayanır. Gürcüstanın öz daxilində qoruduğu sabitlik və müsbət investisiya mühiti, onu sülh danışıqları üçün təhlükəsiz və neytral bir məkana çevirir. Bir çox hallarda Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələrinin məhz Gürcüstan ərazisində görüşməsi, humanitar məsələlərin məsələn, mina xəritələrinin qaytarılması və s. həllində Tbilisinin vasitəçiliyi, bu ölkənin prosesdəki əvəzsiz rolunu göstərir. Gürcüstan heç bir tərəfə təzyiq etmədən, hər iki qonşusunun suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət edərək dürüst vasitəçi imicini qoruyub saxlayır.

2026-cı il görüşündə gündəmə gələn üçüncü ölkələrə birgə sərmayə qoyuluşu ideyası sülh prosesi üçün də yeni bir üfüq açır. Bu o deməkdir ki, Azərbaycan və Gürcüstan artıq iqtisadi cəhətdən o qədər güclüdürlər ki, regionun kənarında da birgə çıxış edə bilərlər. Bu güclü ittifaq Ermənistan üçün bir mesajdır: regionun iqtisadi lokomotivi işə düşüb və bu qatara qoşulmağın yeganə yolu sülhdür. Gürcüstanın logistik dəstəyi gələcəkdə enerji-nəqliyyat-ticarət üçbucağının Ermənistanı da əhatə etməsinə şərait yarada bilər. Bu, regionun xarici güclərin təsirindən azad olub, öz daxili resursları ilə inkişaf etməsi deməkdir.

Azərbaycan və Ermənistan arasındakı sülh prosesində Gürcüstanın rolu sadəcə qonşuluq anlayışı ilə məhdudlaşmır. Bu, strateji, logistik və iqtisadi bir dəstək missiyasıdır. Bakı və Tiflisin nümayiş etdirdiyi sarsılmaz müttəfiqlik, regionda sülhün yeganə və alternativsiz yol olduğunu sübut edir. Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il aprel səfəri bir daha təsdiqlədi ki, Gürcüstanın logistik qovşaq kimi güclənməsi və Azərbaycanın iqtisadi gücü birləşdikdə, Cənubi Qafqazda sülh artıq bir xəyal deyil, yaxın gələcəyin reallığıdır. Gürcüstan bu prosesdə həm yo, həm qapı, həm də etibarlı dost kimi çıxış edərək, regionun qanlı keçmişindən parlaq gələcəyinə gedən cığırı hamarlayır.