20 Yanvar hadisələri Azərbaycanın milli kimliyinin formalaşmasında dönüş nöqtəsinə çevrildi
Fərid Bəşirov
“Neftçi İdman Klubu”nun hüquqşünası
YAP Suraxanı rayon təşkilatının ƏPT-nin sədr müavini
1990-cı ilin 20 yanvar gecəsi Azərbaycan xalqının yaddaşına əbədi olaraq qanla, fəryadla və iztirabla yazıldı. Həmin gün Bakının sükutu qəfil gurultuya, insan ahına, tankların dəmir səsinə qarışdı və bir millətin taleyi ən ağrılı şəkildə sınandı. Səhər saatlarının ilk işıqları hələ görünməmiş, Bakı şəhərinin üzərinə fövqəladə vəziyyətin elan olunduğu xəbəri yayıldı. Lakin həmin gecə baş verənlər heç bir rəsmi açıqlamanın sığmayacağı qədər ağır idi. Azərbaycan ordusunun mövcud olmasına baxmayaraq, ölkəyə kənardan böyük hərbi kontingentin gətirilməsi qəbuledilməz idi. Bu, sırf bir xalqın iradəsini susdurmaq məqsədi daşıyan zorakılıq idi.
Həmin gün Ulu Öndər Heydər Əliyev Moskvada SSRİ rəhbərliyinin bu addımını sərt şəkildə tənqid edərək açıq bəyanatla çıxış etdi. O, Azərbaycanın üzərinə göndərilən ordunun məqsədini, nəticələrini və xalqın hüquqlarının tapdanmasını cəsarətlə gündəmə gətirdi. Bu çıxış həm siyasi iradənin təcəssümü, həm də xalqın haqq səsinin dünyaya çatdırılması idi.
20 Yanvar hadisələri Azərbaycanın milli kimliyinin formalaşmasında dönüş nöqtəsinə çevrildi. Çünki həmin gecə qətlə yetirilən qadın, kişi, yaşlı, uşaq hamısı Azadlıq uğrunda can verdi. Onların şəhadəti Azərbaycanın taleyini dəyişən bir çağırış oldu. Tanka qarşı sinəsini sipər edən gənclərin iradəsi bir millətin iradəsinə çevrildi.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin sonrakı illərdə verdiyi siyasi-hüquqi qiymət bu hadisənin tarixi mahiyyətini tam açdı. Naxçıvan Ali Məclisində 20 Yanvar faciəsinin dövlət səviyyəsində qiymətləndirilməsi, daha sonra Milli Məclisdə bu hadisənin hüquqi status alması Azərbaycanın tarixi yaddaşında mühüm iz buraxdı.
Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin şəhid ailələrinə göstərdiyi diqqət, onların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi dövlətin bu gün də həmin faciəyə yüksək ehtiramla yanaşdığını göstərir. 20 Yanvar şəhidlərinin adlarının əbədiləşdirilməsi isə onların qəhrəmanlığının nəsillər boyu yaşadılacağını təsdiq edir.
20 Yanvar yalnız hüzn günü deyil. O, həm də milli dirçəliş günüdür. Həmin gecə Azərbaycanın azadlıq arzusu güllə səsinə, tank izinə baxmayaraq sönmədi – əksinə, alovlandı. Azadlığın qiymətinin nə qədər ağır olduğunu bir millət öz qanı ilə yazdı.
Bu faciə Azərbaycan tarixinin unudulmaz səhifəsi olaraq qalır. Hər il 20 Yanvarı anmaq, əslində, azadlığımızın necə böyük qurbanlar hesabına əldə olunduğunu bir daha xatırlamaq deməkdir. Həmin gecə şəhid olanlar təkcə bir dövrün deyil, bütöv bir millətin azadlıq salnaməsinin qəhrəmanlarıdır.
