Çexiyanın təcrübəsi ilə Azərbaycanın potensialı...
Aygün Qəhrəmanova
YAP Suraxanı rayon təşkilatının ƏPT-nin sədr müavini
Suraxanı rayonu, "Göyərçin" körpələr evi və uşaq bağçasının müdiri
Bəzən dövlətlər arasında münasibətləri sadəcə rəsmi səfərlər və protokol görüşləri kimi qəbul edirik. Amma əslində hər bir görüşün arxasında böyük siyasi hesablamalar, iqtisadi maraqlar və gələcəyə yönəlmiş ciddi planlar dayanır. 2026-cı il aprelin 27-də Prezident İlham Əliyevin Çex Respublikasının Baş naziri Andrej Babiş ilə keçirdiyi görüş və mətbuata verdiyi bəyanat bunu bir daha sübut etdi. Bu görüş sadəcə iki liderin görüşü deyildi — bu, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun, siyasi çəkisinin və strateji tərəfdaşlıq imkanlarının növbəti göstəricisi idi.
Prezident İlham Əliyevin “Bizim indi çox fəal siyasi dialoqumuz var” fikri mənə xüsusilə təsir etdi. Çünki siyasi dialoq sadəcə danışmaq deyil — bu, etimad deməkdir, qarşılıqlı hörmət deməkdir, gələcək planların birlikdə qurulması deməkdir. Azərbaycan bu gün Avropa ilə münasibətlərində özünü təkcə tərəfdaş kimi deyil, etibarlı və sözünün arxasında duran bir dövlət kimi təqdim edir. Çexiya ilə münasibətlər də məhz bu etimad üzərində formalaşır.
Mən düşünürəm ki, dövlətlər arasında münasibətlərin gücü məhz çətin zamanlarda görünür. Enerji böhranı, regional təhlükəsizlik məsələləri, geosiyasi dəyişikliklər fonunda Azərbaycanın Avropa üçün önəmi daha da artır. Çexiya kimi Avropa İttifaqı ölkəsinin Azərbaycanla əlaqələrini gücləndirməsi təsadüfi deyil. Bu, Azərbaycanın artıq regional deyil, beynəlxalq güc mərkəzinə çevrildiyini göstərir.
Prezidentin vurğuladığı digər mühüm məsələ müdafiə sənayesi ilə bağlı idi: “Ölkələrimiz arasında digər önəmli əməkdaşlıq sahəsi müdafiə sənayesi ilə bağlıdır.” Bu cümlə ilk baxışda sadə görünə bilər, amma əslində çox böyük strateji məna daşıyır. Güclü ordu yalnız silah almaqla deyil, öz istehsalını qurmaqla formalaşır. Azərbaycan artıq bu mərhələyə keçib. Müdafiə sənayesində Çexiyanın təcrübəsi ilə Azərbaycanın potensialının birləşməsi gələcək üçün çox ciddi nəticələr verə bilər.
Mənim fikrimcə, müasir dövrdə təhlükəsizlik məsələsi dövlətin mövcudluq məsələsidir. Güclü iqtisadiyyat vacibdir, amma onu qoruyacaq güclü müdafiə sistemi yoxdursa, inkişaf da risk altına düşür. Buna görə də bu əməkdaşlıq sadəcə texniki deyil, milli təhlükəsizlik baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
Əməkdaşlığın böyük hissəsinin energetika sektoruna aid olması isə tamamilə təbiidir. Azərbaycan bu gün Avropanın enerji təhlükəsizliyində əsas oyunçulardan biridir. Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, Azərbaycan qazı artıq 16 ölkəyə ixrac olunur və onlardan 10-u Avropa İttifaqının üzvüdür. Bu, sadəcə iqtisadi uğur deyil — bu, siyasi etibar göstəricisidir. Bir ölkənin qazını almaq, əslində onun sabitliyinə, siyasətinə və etibarlılığına inanmaq deməkdir. Avropa bu gün Azərbaycana inanır. Bu isə illərlə aparılan düşünülmüş siyasətin nəticəsidir. Xüsusilə Çexiyanın bu sahədə əməkdaşlığa maraq göstərməsi Azərbaycanın enerji diplomatiyasının uğurudur.
Mənə görə ən vacib nəticə budur: Azərbaycan artıq təkcə resurs sahibi olan ölkə deyil, resurslarını strateji üstünlüyə çevirə bilən dövlətdir. Neft və qaz sadəcə satış vasitəsi deyil, siyasi güc alətidir. Güclü liderlik isə məhz bu imkanlardan düzgün istifadə etməyi bacarmaqdır. Bu görüş mənə bir şeyi də düşündürdü — güclü dövlət olmaq üçün sadəcə daxildə inkişaf etmək kifayət deyil. Xarici siyasətdə ağıllı addımlar atmaq, doğru tərəfdaşlar seçmək və milli maraqları qorumaq lazımdır. Azərbaycan bunu uğurla edir. Çexiya ilə münasibətlər də bunun canlı nümunəsidir.
Düşünürəm ki, belə görüşlər gənclərə də ciddi mesaj verir. Gələcək yalnız arzularla deyil, düzgün strategiya ilə qurulur. Güclü dövlət olmaq üçün həm düşünmək, həm planlamaq, həm də qərarlı olmaq lazımdır. Azərbaycan bu gün məhz bu yolu gedir — inamla, qətiyyətlə və qalib dövlət kimi.
