Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri: qardaşlıqdan strateji tərəfdaşlığa
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2026-cı il avqustun 23-də Özbəkistana dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin yeni mərhələyə yüksəldiyini nümayiş etdirən mühüm siyasi hadisə oldu. Daşkənddə keçirilən görüşlər, Ali Dövlətlərarası Şuranın 3-cü iclası, sənədlərin imzalanması, prezidentlərin qarşılıqlı təltif edilməsi və müxtəlif layihələrin təməlinin qoyulması Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin siyasi, iqtisadi və humanitar istiqamətlərdə ardıcıl şəkildə inkişaf etdiyini bir daha göstərdi.
Prezident İlham Əliyev səfər çərçivəsində mətbuata bəyanatında Daşkəndin və bütün Özbəkistanın sürətli inkişaf dövrünü yaşadığını xüsusi vurğuladı. Dövlətimizin başçısının qeyd etdiyi kimi, bu inkişaf ölkənin iqtisadi potensialının gücləndirilməsi, sənayenin və kənd təsərrüfatının inkişaf etdirilməsi, energetika və nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi, investisiyaların cəlb olunması və sosial-iqtisadi məsələlərin həlli istiqamətində həyata keçirilən məqsədyönlü siyasətin nəticəsidir. Prezident İlham Əliyev Özbəkistanın əldə etdiyi nailiyyətləri yüksək qiymətləndirərək, bu uğurlarda Prezident Şavkat Mirziyoyevin rəhbərliyinin mühüm rolunu qeyd etdi.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin əsas xüsusiyyətlərindən biri siyasi etimad və qarşılıqlı hörmətdir. İki ölkənin dövlət başçıları arasında mövcud olan dostluq və qardaşlıq münasibətləri dövlətlərarası əlaqələrin bütün sahələrinə müsbət təsir göstərir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında da vurğulandığı kimi, Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri həm mənəvi, həm də maddi təməl üzərində qurulub. Bu möhkəm təməl ölkələr arasında uzunmüddətli və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın inkişafı üçün mühüm zəmin yaradır.
Son illərdə iqtisadi əlaqələrin sürətlə genişlənməsi də xüsusi diqqət çəkir. Əvvəllər iki ölkə arasında birgə layihələrin olmadığı halda, bu gün Azərbaycan və Özbəkistan qarşılıqlı investisiyaların artırılması, yeni müəssisələrin yaradılması və ticarət dövriyyəsinin yüksəldilməsi istiqamətində mühüm addımlar atırlar. Prezident İlham Əliyev bir milyard dollarlıq ticarət dövriyyəsi hədəfindən artıq uzaq perspektiv kimi deyil, yaxın illərdə əldə edilə biləcək real nəticə kimi danışıldığını bildirdi. Bu, iqtisadi əməkdaşlığın mövcud potensialının nə qədər böyük olduğunu göstərir.
Əməkdaşlığın coğrafiyası və sahələri də getdikcə genişlənir. Energetika, nəqliyyat, investisiya, turizm, dağ-mədən sənayesi, avtomobil sənayesi, kənd təsərrüfatı, emal, bankçılıq və neft-qaz sahələrində həyata keçirilən layihələr iki ölkənin iqtisadiyyatlarının bir-birini tamamladığını göstərir. SOCAR-ın Özbəkistanın pərakəndə yanacaq bazarına daxil olması, Azərbaycan bankının Özbəkistan bazarında fəaliyyət göstərməsi, neft və qaz yataqlarının kəşfiyyatı ilə bağlı layihələrin həyata keçirilməsi əməkdaşlığın praktik nəticələrindəndir.
Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin mühüm istiqamətlərindən biri də Mərkəzi Asiya ilə əməkdaşlıqdır. Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında əlaqələrin inkişafında Özbəkistanın xüsusi rolu var. Prezident İlham Əliyev Mərkəzi Asiya və Azərbaycanın böyük potensiala malik vahid geosiyasi və geoiqtisadi region kimi formalaşdığını qeyd edib. Bu baxımdan iki ölkə arasında əməkdaşlığın inkişafı yalnız ikitərəfli münasibətlər üçün deyil, daha geniş regional əməkdaşlıq üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır.
