XIII Qlobal Bakı Forumu: Milli Tərəqqi və Regional Təhlükəsizliyin Strateji Yol Xəritəsi
Nigar Rəhimli
YAP Suraxanı rayon təşkilatının üzvü
Suraxanı rayonu, 154 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi
12 mart 2026-cı il tarixində paytaxtımız Bakı şəhəri növbəti dəfə dünya siyasətinin diqqət mərkəzinə çevrilmişdir. “Keçid dövründə olan dünyada fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması” mövzusunda keçirilən XIII Qlobal Bakı Forumunun açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin proqram xarakterli çıxışı müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində ölkəmizin artan nüfuzunu bir daha təsdiq etdi. Bu çıxış təkcə diplomatik bir bəyanat deyil, həm də keçid dövründə olan dünyada Azərbaycanın milli maraqlarını və regionun gələcək taleyini müəyyən edən strateji sənəddir. Forumun mövzusu göstərir ki, dünya mürəkkəb bir mərhələdən keçir və Azərbaycan bu mürəkkəbliklərin həllində əsas aktorlardan biri kimi çıxış edir.
1. Təhlükəsizlik və Sabitlik: Dövlətçiliyin Sarsılmaz Təməli
Prezident İlham Əliyev öz çıxışında qlobal qeyri-müəyyənlik şəraitində təhlükəsizlik məsələlərinin hər bir dövlət üçün mütləq prioritet olduğunu xüsusi vurğulamışdır. Ölkə başçısı qeyd etmişdir ki, indi heç vaxt olmadığı qədər aydındır ki, təhlükəsizlik, sabitlik və müdafiə məsələləri hər bir ölkənin gündəliyində bir nömrəli prioritet olmalıdır.
Regional təhlükəsizlik Azərbaycan üçün hər zaman bir nömrəli məsələ olmuşdur. Lakin bugünkü reallıqda bu anlayış daha geniş məna kəsb edir. Cənab Prezidentin qeyd etdiyi kimi, enerji təhlükəsizliyi artıq ölkələrin milli təhlükəsizliyinin ayrılmaz hissəsi olaraq əvvəllər heç vaxt olmadığı qədər önəm daşıyır. Azərbaycanın enerji resursları və apardığı müstəqil enerji siyasəti Avropanın və regionun ümumi təhlükəsizlik arxitekturasında mühüm rol oynayır. Bu, dövlətimizin sadəcə enerji ixracatçısı deyil, həm də sabitlik ixracatçısı olduğunu sübut edir.
2. Sülhün Yeni Modeli: Vasitəçisiz və İkitərəfli Formatın Qələbəsi
Prezidentin çıxışının ən mühüm məqamlarından biri Ermənistanla sülh prosesinin mahiyyəti ilə bağlıdır. Azərbaycan diplomatiyasının ən böyük uğurlarından biri sülhə heç bir üçüncü tərəf olmadan, birbaşa ikitərəfli formatda nail olunmasıdır. Prezident bu tarixi nailiyyəti belə xarakterizə etmişdir:
Sülhün hüquqi təsdiqi: Biz Ermənistanla sülhü yalnız kağız üzərində əldə etməmişik, sülh sazişi yeddi ay əvvəl paraflandı və birgə bəyanat qəbul olundu.
Müstəqil diplomatiya: “Biz qərara gəldik ki, bu dırnaqarası vasitəçilikdən qurtulmalıyıq və ikitərəfli formatda – heç bir üçüncü tərəf olmadan fəaliyyətə başlayan kimi sülhə nail olduq”
Güc və Siyasətin vəhdəti: Biz işğal olunmuş əraziləri güc vasitəsilə azad etdik və sülhə siyasi yollarla nail olduq. Bu fakt göstərir ki, Azərbaycan həm hərb meydanında, həm də diplomatiya masasında qalib tərəfdir.
Sülhün üstünlükləri: Ölkə başçısı qeyd etmişdir ki, biz artıq sülhün üstünlüklərini görürük. Bu, regionun iqtisadi dirçəlişi üçün ən vacib şərtdir.
3. Azərbaycan Qlobal Logistik Qovşaq Rolunda
Müasir Azərbaycan təkcə hərbi və siyasi güc deyil, həm də qlobal iqtisadi layihələrin mərkəzidir. Çıxışda qeyd olunduğu kimi, ölkəmiz bu gün Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizləri üzrə əvəzolunmaz tərəfdaşdır. Bu dəhlizlər Azərbaycanı dünyanın nəqliyyat xəritəsində mərkəzi nöqtəyə çevirir.
Bu istiqamətdə atılan konkret addımlar diqqəti cəlb edir:
Humanitar və iqtisadi jest: Biz Ermənistana müxtəlif istiqamətlərdən malların daşınmasına qoyulmuş bütün məhdudiyyətləri aradan qaldırdıq. Bu, Azərbaycanın sülhə və əməkdaşlığa nə qədər sadiq olduğunun göstəricisidir.
Orta Dəhlizin inkişafı: Ermənistanla sülh əldə edildikdən sonra Orta Dəhlizin yeni istiqaməti üzərində yaxından işləyirik. Bu layihə regionun iqtisadi simasını tamamilə dəyişəcək.
4. Təhsil İşçiləri Üçün Metodik Əhəmiyyət
Bir tarixçi və pedaqoq kimi qeyd etməliyəm ki, XIII Qlobal Bakı Forumunun materialları məktəb proqramında, xüsusilə "Azərbaycan tarixi" və "Zəfər tarixi" dərslərində geniş istifadə olunmalıdır.
Prezidentin çıxışındakı tezislər şagirdlərdə analitik təfəkkürün formalaşmasına, vətənpərvərlik hisslərinin güclənməsinə və ölkəmizin beynəlxalq aləmdəki nüfuzlu mövqeyini dərk etməyə xidmət edir. Biz dərslərimizdə bu reallıqları aşılamaqla gələcək nəslə dövlətimizin qüdrətini daha yaxşı anlada bilərik.
Yekun:
Prezident İlham Əliyevin XIII Qlobal Bakı Forumundakı çıxışı bir daha göstərdi ki, Azərbaycan regionda diktə edən tərəfdir və sülhün əsas qarantıdır. Biz təhsil işçiləri olaraq, bu strateji xətti gənc nəslə dərindən aşılamalı, dövlətimizin bu tarixi uğurlarını dərslərimizin ana xəttinə çevirməliyik. Bu sənəd məktəb kollektivi və şagirdlər üçün müasir tariximizin öyrənilməsində mühüm bir bələdçi rolunu oynayacaqdır.
