Dövlət Suverenliyi Günü – Azərbaycanın mövcudluğunun və institusional davamlılığının əsasıdır
Südabə Abdullayeva
YAP Suraxanı rayon təşkilatının ƏPT-nin sədri
Suraxanı rayonu 279 nömrəli məktəbin direktoru
Hər bir dövlətin varlığını müəyyən edən başlıca amillərdən biri onun suverenliyidir. Suverenlik dövlətin öz ərazisi daxilində ali hakimiyyətə malik olması, müstəqil qərarlar qəbul etməsi və milli maraqlarını qorumaq imkanını ifadə edir. Azərbaycan üçün dövlət suverenliyi yalnız hüquqi anlayış deyil, həm də müstəqil dövlətçiliyimizin, milli iradəmizin və gələcəyə baxışımızın mühüm dayağıdır.
Azərbaycan Respublikasında hər il 20 sentyabr Dövlət Suverenliyi Günü kimi qeyd olunur. Bu tarix 2024-cü il sentyabrın 19-da Prezidentin sərəncamı ilə təsis edilib. Sərəncamda 2023-cü il sentyabrın 20-də Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət suverenliyinin bərpa edilməsi bu günün təsis edilməsinin əsasını təşkil edən mühüm hadisə kimi göstərilir.
Dövlət başçısı İlham Əliyev öz çıxışlarında bu tarixin əhəmiyyətini xüsusi qeyd edir: "Bir gündən az davam edən antiterror əməliyyatı nəticəsində separatçıların kökü kəsildi, Azərbaycan öz dövlət suverenliyini tam təmin etdi, beynəlxalq hüquq zəfər çaldı və Azərbaycan öz gücünü bir daha göstərdi. Bu günü bizə bəxş edən qəhrəman hərbçilərimizi hər zaman böyük minnətdarlıqla yad edirik. Vətən uğrunda canlarından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsini daim qəlbimizdə saxlayırıq və saxlayacağıq. Vətən müharibəsi və antiterror əməliyyatı keçirilərkən bizim 3200-dən çox qəhrəman şəhidimiz şəhadət zirvəsinə ucalmışdır. Onların və digər qəhrəman hərbçilərimizin rəşadəti və vətənpərvərliyi Qələbənin əsas amilləridir. Vətən uğrunda İkinci Qarabağ müharibəsində 90 mindən çox gənc azərbaycanlı iştirak etmişdir".
Suveren dövlət öz ərazisində qanunların aliliyini təmin edir, dövlət institutlarının fəaliyyətini həyata keçirir və vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının qorunması üçün hüquqi mexanizmlər yaradır. Bu baxımdan suverenlik yalnız ərazi məsələsi ilə məhdudlaşmır. O, dövlət idarəçiliyinin, konstitusiya quruluşunun, hüquq sisteminin və dövlət institutlarının bütövlüyünü də əhatə edir.
Azərbaycanın müasir tarixində 20 sentyabr xüsusi əhəmiyyət daşıyan tarixlərdən birinə çevrilib. Bu hadisə 30 ilə yaxın davam edən münaqişə və işğal dövrünün ardından Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam təmin olunması ilə bağlı dövlət tərəfindən tarixi mərhələ kimi qiymətləndirilir.
2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük müharibə nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün böyük hissəsinin bərpası, 2023-cü ilin sentyabrında baş verən hadisələrdən sonra isə dövlət hakimiyyətinin ölkənin bütün ərazisində bərqərar olması Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişafında mühüm mərhələlər kimi təqdim edilir.
Dövlətin mövcudluğu yalnız sərhədlərin qorunması ilə təmin edilmir. Güclü dövlət üçün sabit və işlək institutların mövcudluğu, qanunun aliliyi, konstitusion prinsiplərin qorunması və dövlət idarəçiliyinin davamlılığı da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Suverenliyin tam bərpası bu baxımdan Azərbaycanın bütün ərazisində vahid hüquqi və inzibati məkanın təmin edilməsi üçün şərait yaradıb. Dövlət institutlarının fəaliyyətinin vahid ərazi üzrə həyata keçirilməsi, qanunvericiliyin tətbiqi və vətəndaşların konstitusion hüquqlarının təmin olunması dövlətin institusional bütövlüyünün əsas elementlərindəndir.
Suveren dövlət öz gələcəyini özü müəyyən edən dövlətdir. Azərbaycanın dövlət suverenliyinin qorunması isə yalnız dövlət orqanlarının deyil, bütün cəmiyyətin üzərinə düşən məsuliyyətdir. Dövlət institutlarının davamlılığı, hüquqi dövlət prinsiplərinə sadiqlik və milli həmrəylik Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi gələcək inkişafının mühüm şərtləridir.
