Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı Azərbaycanın iqtisadi potensialını gücləndirəcək
Esmira Səfərova
YAP Suraxanı rayon təşkilatının fəal üzvü
Suraxanı rayonu, 43 saylı şəhər poliklinikasının əməkdaşı
Sentyabrın 22-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə “Azərbaycan Respublikasında 2027–2030-cu illərdə dağ-mədən (metal filizləri) və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramı”na həsr olunmuş müşavirə keçirilib. Dövlət başçısının çıxışında dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişafında, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsində və regionların sosial-iqtisadi tərəqqisində mühüm rol oynayacağı vurğulanıb.
Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, bu sahə ölkə iqtisadiyyatı üçün perspektivli istiqamətlərdən biridir. Dövlət Proqramının 2027–2030-cu illərdə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur və onun əsas məqsədlərindən biri Azərbaycanın mineral resurslarından daha səmərəli istifadə etməklə yüksək əlavə dəyər yaradan istehsal sahələrinin genişləndirilməsidir. Belə yanaşma yalnız xammal hasilatını deyil, həm də onun emalı və son məhsula çevrilməsi proseslərini əhatə edən yeni sənaye zəncirinin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur.
Dövlət Proqramı çərçivəsində 2027–2030-cu illərdə ümumilikdə 5,3 milyard manat investisiyanın cəlb edilməsi planlaşdırılır. Rəsmi təqdimata əsasən, bunun təxminən 80 faizinin qeyri-büdcə mənbələri hesabına formalaşdırılması nəzərdə tutulur. Proqramın icrası nəticəsində sektorun əlavə dəyərinin və illik ixrac potensialının əhəmiyyətli dərəcədə artırılması qarşıya məqsəd qoyulub. 2030-cu ilədək dağ-mədən və metallurgiya sektorunun ÜDM-ə töhfəsinin 700 milyon manatdan 1,8 milyard manata, illik ixrac potensialının isə 1,3 milyard manatdan 3,4 milyard manata çatdırılması hədəflənir.
Çıxışda xüsusi diqqət regionların inkişafına da yönəldilib. Yeni mədən və emal müəssisələrinin yaradılması regionlarda məşğulluğun və iqtisadi fəallığın artmasına, logistika və yükdaşıma xidmətlərinə tələbatın genişlənməsinə, yerli podratçı və təchizatçı şirkətlər üçün yeni imkanların yaranmasına şərait yarada bilər. Bununla yanaşı, ixtisaslı kadrlara tələbatın artması texniki bilik və peşə bacarıqlarının inkişafını stimullaşdıracaq.
Dövlət Proqramında “Filizçay”, “Daşkəsən”, “Ortakənd” və “Söyüdlü” yataqlarının istismara hazırlanması, müxtəlif metal filizlərinin emalı və yeni istehsal güclərinin yaradılması nəzərdə tutulur. “Daşkəsən” layihəsi çərçivəsində illik 2 milyon ton isti briketləşdirilmiş dəmir istehsalı gücünün yaradılması, “Filizçay” yatağında isə mis, sink və qurğuşunun tamhəcmli emalının həyata keçirilməsi planlaşdırılır.
Prezident İlham Əliyevin müşavirədəki çıxışı göstərir ki, qarşıdakı dövrdə məqsəd Azərbaycanın təbii sərvətlərindən yalnız xammal mənbəyi kimi deyil, daha yüksək əlavə dəyər yaradan sənaye məhsullarının istehsalı üçün istifadə etməkdir. Dövlət Proqramının 23 sentyabr 2026-cı ildə təsdiq edilməsi isə qarşıya qoyulan hədəflərin konkret icra mexanizmləri ilə təmin olunmasına yönəlmiş mühüm addımdır.
Beləliklə, 2027–2030-cu illəri əhatə edən Dövlət Proqramı dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin yeni mərhələyə çıxarılmasını, qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsini, ixrac imkanlarının artırılmasını və regionlarda yeni iqtisadi fəaliyyət sahələrinin formalaşmasını hədəfləyir. Proqramın ardıcıl icrası Azərbaycanın sənaye potensialının daha da genişlənməsinə və mineral resursların iqtisadi dövriyyəyə daha səmərəli cəlb olunmasına xidmət edəcək.
