Bakı və Bratislava arasında çoxşaxəli əməkdaşlıq- Energetikadan hərbi-texniki sahəyədək
Son illərdə Azərbaycanın Avropa ölkələri ilə qurduğu ikitərəfli əlaqələr keyfiyyətcə yeni və praqmatik mərhələyə qədəm qoymuşdur. Bu əlaqələr arasında Slovakiya Respublikası ilə mövcud olan tərəfdaşlıq xüsusi dinamizmi ilə fərqlənir. 2024-cü ildə imzalanmış "Strateji Tərəfdaşlığın Qurulması haqqında Birgə Bəyannamə" iki ölkə arasında siyasi əlaqələrin ən yüksək səviyyəyə çatmasının hüquqi təsdiqi oldu. Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrininin Azərbaycana rəsmi səfəri və tarixi Şuşa şəhərində dövlət başçılarının təkbətək və geniş tərkibli görüşləri bu strateji çərçivənin sadəcə kağız üzərində qalmadığını, konkret və çoxşaxəli layihələrlə həyata keçirildiyini nümayiş etdirdi. Bakı və Bratislava arasındakı əməkdaşlıq bu gün ənənəvi siyasi dialoqu aşaraq, energetikadan tutmuş hərbi-texniki sahəyədək geniş bir spektri əhatə edir.
Azərbaycan və Slovakiya arasında energetika sahəsində əməkdaşlıq ikitərəfli əlaqələrin ən mühüm və strateji sütunlarından biridir. Avropanın üzləşdiyi enerji çağırışları fonunda, Azərbaycan slovak xalqı üçün etibarlı tərəfdaş rolunu oynayır. Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrini bəyanatında xüsusi olaraq vurğulamışdır ki, Avropada enerji böhranı başlayan ilk andan etibarən Azərbaycan öz təbii qaz ehtiyatlarından Slovakiya üçün ayırmış və bu addım ölkəsi üçün xilasedici bir məqam olmuşdur.
Bu əməkdaşlığın miqyası gələcəkdə daha da genişlənəcəkdir. Şuşada keçirilən ikitərəfli müzakirələr zamanı Slovakiya tərəfi 2027-ci ildən etibarən (Slovakiyanın Rusiya qazından tamamilə imtina edəcəyi dövrdən sonra) Azərbaycandan illik təxminən 1,2 milyard kubmetr təbii qaz idxal etmək niyyətində olduğunu bəyan edib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev isə öz növbəsində qeyd etmişdir ki, bu cür irimiqyaslı layihələr və hasilatın artırılması üçün investisiyaların qorunması məqsədilə 5 və ya 10 illik uzunmüddətli müqavilələrin bağlanması olduqca əhəmiyyətlidir. Tərəflər bu istiqamətdə "Solidarity Ring" təşəbbüsü çərçivəsində mövcud infrastrukturun gücləndirilməsi üzərində fəal işləyirlər.
Bundan əlavə, energetika əməkdaşlığı təkcə qaz tədarükü ilə məhdudlaşmır. Müzakirələr zamanı Azərbaycan tərəfi slovak nümayəndə heyətinə Mərkəzi Asiya Özbəkistan, Qazaxıstan və Azərbaycandan Türkiyə vasitəsilə Avropaya elektrik enerjisinin tranzitini nəzərdə tutan genişmiqyaslı "Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsini təqdim etmişdir. Slovakiya bu layihənin Avropa bazarı üçün böyük potensiala malik olduğunu yüksək qiymətləndirir.
Bakı və Bratislava arasındakı əlaqələrin digər bir mühüm və sürətlə inkişaf edən istiqaməti hərbi-texniki sahədə əməkdaşlıqdır. Bu sahədəki tərəfdaşlıq hər iki ölkənin milli təhlükəsizlik maraqlarına və müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsinə xidmət edir. İki ölkənin müdafiə nazirlikləri və müdafiə sənayesi qurumları arasında sıx əlaqələr qurulub.
Prezident Peter Pelleqrini Şuşada keçirilən mətbuat konfransında qeyd etmişdir ki, Slovakiya və Azərbaycan təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində mükəmməl əməkdaşlıq edir. Bu əməkdaşlığın ilk praktiki və əyani nəticələri bu ilin sentyabr ayında Bakıda keçiriləcək möhtəşəm beynəlxalq müdafiə sərgisində nümayiş etdiriləcəkdir. Slovakiya sənayesi bu sərgidə Azərbaycanla birgə əldə etdiyi razılaşmaların ilkin bəhrələrini təqdim etməyi planlaşdırır.
Hərbi-texniki əməkdaşlıqda əsas hədəf sadəcə silah və texnika alışı deyil, həm də texnologiya transferi, birgə istehsalat sahələrinin yaradılması və hər iki ölkəyə qarşılıqlı fayda verəcək müştərək layihələrin həyata keçirilməsidir. Bu praqmatik yanaşma həm Azərbaycanın hərbi sənaye potensialını gücləndirir, həm də Slovakiyanın qabaqcıl müdafiə texnologiyalarının regionda tətbiqinə imkan yaradır.
Prezident İlham Əliyevin rəsmi bəyanatında səsləndirdiyi "Biz konkret işlərin tərəfdarıyıq" ifadəsi Bakı-Bratislava əlaqələrinin real fəlsəfəsidir. Tərəflər arasında ucalan bu güclü strateji tərəfdaşlıq həm energetika təhlükəsizliyi sahəsindəki qətiyyətli addımlarla, həm hərbi-texniki əməkdaşlıqdakı böyük potensialla, həm də slovak şirkətlərinin Qarabağın xüsusilə Ağdamın Baş Qərvənd kəndinin bərpasında iştirakı ilə özünü təsdiqləyir. Bu çoxtərəfli və dərin əlaqələrin gələcəkdə hər iki dövlətin rifahına və regional sabitliyə daha böyük töhfələr verəcəyi şübhəsizdir
