Qloballaşma Dövründə Ana Dilinin Qorunması

Dünyanın sürətlə qloballaşdığı, sərhədlərin rəqəmsal müstəvidə silindiyi və mədəniyyətlərin bir-birinə qarışdığı müasir dövrdə milli kimliyin qorunması hər bir dövlət üçün strateji təhlükəsizlik məsələsinə çevrilib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin yerli televiziya kanallarına verdiyi son müsahibəsi bu istiqamətdə dövlətin aydın və qətiyyətli mövqeyini ortaya qoyur. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, bizi xalq kimi qoruyan, tarixin çətin sınaqlarından çıxaran əsas amil milli köklərimizə bağlılığımız və ana dilimizdir.

Prezident İlham Əliyev müsahibəsində milli kimlik məsələsinə toxunarkən dilin rolunu xüsusi vurğulayır. Dil sadəcə ünsiyyət vasitəsi deyil, o, millətin yaddaşı, ruhu və özünütəsdiq formasıdır. Qloballaşmanın mənfi təsirlərindən biri olan "mədəni unifikasiya" (eyniləşmə) xüsusilə kiçik xalqların dilləri üçün ciddi təhdid yaradır.

Dövlət başçısı səmimi şəkildə qeyd edir ki, ana dilinin saflığını qorumaq hər bir azərbaycanlının vətəndaşlıq borcudur. Xarici sözlərin lüzumsuz yerə dilimizə gətirilməsi, hibrid ifadələrin işlədilməsi dilin strukturunu zədələyir. Prezidentin müsahibəsində səsləndirdiyi "dilimizin saflığı" çağırışı, əslində xalqın mənəvi pasportunu qorumaq çağırışıdır. Çünki dilini itirən xalq milli mənsubiyyətini də itirir.

Müasir dünyada internet və sosial media dili hər gün yeni təsirlərə məruz qoyur. Prezident müsahibədə bu məsələyə toxunaraq bildirir ki, biz dünyaya açıq olmalıyıq, müasir texnologiyaları mənimsəməliyik, lakin bu, bizim milli dəyərlərimizin aşınması hesabına baş verməməlidir. Xüsusilə gənc nəslin yad mədəniyyətlərin və dillərin təsiri altına düşməsi milli kimlik üçün risk yaradır. Dövlət başçısı vurğulayır ki, Azərbaycan gənci öz dilində mükəmməl danışmalı, öz tarixini dərindən bilməlidir. Milli ruhda tərbiyə olunmayan nəsil dövlətin suverenliyini qorumaqda çətinlik çəkə bilər. Buna görə də, təhsil sistemində və mediada Azərbaycan dilinin düzgün və zəngin tətbiqi dövlət siyasətinin prioritetidir.

Prezident İlham Əliyevin müsahibəsindəki ən mühüm tezislərdən biri də dünyada yaşayan 50 milyondan çox azərbaycanlı ilə bağlıdır. Dövlət başçısı Azərbaycanın dünya azərbaycanlılarının mənəvi mərkəzi olduğunu bildirir. Bu böyük kütləni birləşdirən əsas amil məhz ana dilidir.

Müsahibədə xaricdə yaşayan soydaşlarımızın ana dilini unutmaması üçün atılan addımlar, xüsusilə "Onlayn Azərbaycan məktəbləri"nin yaradılması təşəbbüsü yüksək qiymətləndirilir. Bu, rəqəmsal dövrün imkanlarından istifadə edərək milli kimliyi sərhədlərin kənarına daşımaq strategiyasıdır. Əgər xaricdəki azərbaycanlı öz dilini itirərsə, onun vətənlə mənəvi bağı qırılar. Prezidentin bu məsələdəki həssaslığı Azərbaycanın "yumşaq güc" siyasətinin tərkib hissəsidir.

Milli kimlik strategiyası təkcə dil ilə məhdudlaşmır; bura həm də milli dəyərlər sistemi daxildir. Prezident müsahibədə Azərbaycan ailə modelinin qorunmasının vacibliyini qeyd edir. Qərbdə və digər coğrafiyalarda baş verən "dəyərlər böhranı" fonunda Azərbaycanın öz mühafizəkar və mənəvi sütunlarını saxlaması onun sabitliyinin təminatıdır.

Milli dəyərlər bizi radikalizmə və kənar ideoloji təsirlərə qarşı dözümlü edir. Dövlət başçısı bildirir ki, azərbaycançılıq ideologiyası məhz dil, din və ortaq tarixin harmoniyası üzərində qurulub. Bu ideologiya ölkəmizdə yaşayan bütün xalqların və etnik qrupların vahid Azərbaycan bayrağı altında birləşməsinin təməlidir. 2025-ci ilin reallıqları sübut edir ki, bir dilin sağ qalması üçün o, rəqəmsal texnologiyaların dilinə çevrilməlidir. Prezidentin müsahibəsində toxunulan texnoloji tərəqqi və rəqəmsallaşma ana dilinin bu sahədəki tətbiqini də əhatə edir. Süni intellekt, onlayn tərcümə sistemləri və kiber-məkan Azərbaycan dilində zəngin resurslara malik olmalıdır.

Dövlət bu istiqamətdə elmi araşdırmaları və rəqəmsal layihələri dəstəkləyir. Ana dilinin rəqəmsal dünyada nüfuzunun artması, gənclərin informasiyanı öz dillərində əldə etməsinə şərait yaradır. Bu, milli kimliyin qloballaşma dalğasında boğulmasının qarşısını alan ən müasir qalxandır. İqtisadiyyat, ordu və infrastruktur nə qədər güclü olursa-olsun, əgər milli kimlik və dil zəifləyərsə, dövlət daxildən sarsılar. Azərbaycanın post-müharibə dövründəki yeni ideoloji kursu "Güclü Dövlət - Milli Ruh" prinsipi üzərində qurulub.

2025-ci il Azərbaycan üçün həm də milli birliyin ən yüksək zirvəyə çatdığı ildir. Torpaqların azad edilməsi milli qürurumuzu necə bərpa etdisə, ana dilimizin və milli dəyərlərimizin qorunması da gələcək nəsillərin bu zəfəri qorumasını təmin edəcək. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, biz müasir dünyaya inteqrasiya edirik, lakin bu inteqrasiya bizim özümüz olmağımıza mane deyil, əksinə, özümüzü dünyaya təqdim etmək üçün bir vəsilədir. Ana dili bizim ən böyük sərvətimizdir və onu qorumaq hər birimizin müqəddəs vəzifəsidir.