Bakıdan Avropaya uzanan etimad körpüsü
Əfsanə Əkbərova
YAP Suraxanı rayon təşkilatının ƏPT-nin sədri
Sosial Xidmətlər Agentliyinin tabeliyində
Müasir beynəlxalq münasibətlərdə dövlətlərin gücü yalnız iqtisadi göstəricilər və ya hərbi potensialla ölçülmür. Etibarlı tərəfdaş olmaq, öhdəliklərə sadiq qalmaq və qlobal çağırışlara adekvat cavab vermək də ölkələrin nüfuzunu müəyyən edən əsas meyarlardandır. Məhz bu baxımdan Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayenin 1 iyul 2026-cı il tarixində Azərbaycana səfəri və Prezident İlham Əliyevlə keçirdiyi görüş xüsusi siyasi məna daşıyır.
Bakıda keçirilən görüş bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlər yeni məzmun qazanır. Əgər bir neçə il əvvəl əməkdaşlığın əsasını enerji məsələləri təşkil edirdisə, bu gün tərəflər nəqliyyat, yaşıl enerji, rəqəmsal iqtisadiyyat, investisiyalar, regional sabitlik və iqtisadi inteqrasiya kimi daha geniş sahələr üzrə ortaq baxış formalaşdırırlar.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqət çəkən əsas məqam Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş imicinin vurğulanması idi. Son illər baş verən qlobal enerji böhranları göstərdi ki, beynəlxalq münasibətlərdə etimad ən qiymətli kapitaldır. Azərbaycan məhz bu etimadı qazanan ölkələrdən biridir. Avropaya fasiləsiz enerji tədarükü, öhdəliklərə sadiqlik və qarşılıqlı faydaya əsaslanan əməkdaşlıq Azərbaycanın strateji əhəmiyyətini daha da artırıb.
Lakin Bakı görüşünün mahiyyəti yalnız enerji ilə məhdudlaşmırdı. Burada verilən mesajlar göstərdi ki, Azərbaycan regionun gələcəyini iqtisadi əməkdaşlıq, açıq kommunikasiya və qarşılıqlı maraqlar üzərində qurulmuş münasibətlərdə görür. Bu yanaşma həm regional sabitlik, həm də beynəlxalq tərəfdaşlıq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bu gün Cənubi Qafqaz dünya iqtisadiyyatının diqqət mərkəzində olan bölgələrdən biridir. Şərqlə Qərbi birləşdirən Orta Dəhliz, yeni logistika marşrutları, enerji infrastrukturu və rəqəmsal bağlantılar regionun strateji əhəmiyyətini daha da artırır. Azərbaycan isə bu proseslərin mərkəzində dayanaraq həm coğrafi mövqeyini, həm də müasir infrastrukturunu səmərəli şəkildə beynəlxalq əməkdaşlığın xidmətinə təqdim edir.
Ursula fon der Lyayenin regional bağlantı layihələrinə maliyyə dəstəyi ilə bağlı açıqlaması Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaza baxışında yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Bu, təkcə maliyyə vəsaiti deyil, həm də regionun gələcəyinə verilən siyasi etimadın ifadəsidir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında sülh mövzusuna xüsusi yer ayrılması da təsadüfi deyildi. Müasir dünyada davamlı inkişaf yalnız təhlükəsizlik və sabitlik şəraitində mümkündür. Regional əməkdaşlıq, açıq nəqliyyat xətləri və iqtisadi inteqrasiya xalqlar arasında qarşılıqlı etimadı möhkəmləndirən ən təsirli vasitələrdəndir.
Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı enerji və nəqliyyat layihələri artıq təkcə milli deyil, beynəlxalq əhəmiyyət daşıyır. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Cənub Qaz Dəhlizi və Orta Dəhliz üzrə görülən işlər ölkənin Avrasiya məkanında əsas logistika və enerji mərkəzlərindən birinə çevrildiyini göstərir.
Sonda onu qeyd etməliyəm ki, 1 iyul 2026-cı il tarixində Bakıda səslənən bəyanatlar təkcə iki tərəfin mövqeyini deyil, həm də dəyişən dünyanın yeni geosiyasi reallıqlarını əks etdirdi.