Atılmış mühüm addımlar siyasi dialoqun iqtisadi müstəviyə keçməsini təmin edir
Elnur Hüseynov
YAP Suraxanı rayon təşkilatının ƏPT-nın sədri
Suraxanı rayonu, 275 nömrəli tam orta məktəbin direktoru
Dövlət başçısı İlham Əliyev tərəfindən qeyd edildiyi kimi, Azərbaycan ilk dəfə olaraq Ermənistana benzin və dizel ixrac etməyə başlayıb. Bu addım iki ölkə arasında uzun illər mövcud olmuş iqtisadi və siyasi məhdudiyyətlər fonunda diqqət çəkən yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Rəsmi məlumatlara əsasən, indiyədək Ermənistana 12 min ton neft məhsulu göndərilib. Bu göstərici yalnız ticarət rəqəmi kimi deyil, həm də regionda dəyişən münasibətlər sisteminin praktik təzahürü kimi dəyərləndirilir. Enerji resurslarının ixracı kimi strateji sahədə əməkdaşlığın başlaması, adətən, tərəflər arasında minimum etimad səviyyəsinin formalaşdığını göstərən mühüm siqnal hesab olunur.
Bu prosesin əhəmiyyəti təkcə iqtisadi qazancla məhdudlaşmır. Enerji ticarəti dövlətlər arasında qarşılıqlı asılılığı artıran ən mühüm mexanizmlərdən biridir. Azərbaycan tərəfindən həyata keçirilən bu ixrac, regionda iqtisadi əlaqələrin yenidən qurulması və normallaşması istiqamətində praktik addım kimi çıxış edir. Ekspertlər hesab edirlər ki, neft məhsullarının ixracı ticarət münasibətlərinin başlanğıc mərhələsi kimi daha geniş əməkdaşlıq üçün zəmin yarada bilər. Belə ki, enerji sahəsində əməkdaşlıq adətən logistika, nəqliyyat və digər sənaye sahələrinin də paralel inkişafına təkan verir. Bu isə ümumi iqtisadi inteqrasiyanı sürətləndirən amil kimi çıxış edir.
Digər mühüm məqam ondan ibarətdir ki, bu cür addımlar siyasi dialoqun iqtisadi müstəviyə keçməsini təmin edir. Yəni tərəflər arasında münasibətlər yalnız diplomatik bəyanatlar səviyyəsində deyil, real iqtisadi maraqlar üzərində formalaşmağa başlayır. Bu da sülh prosesinin daha dayanıqlı olmasına xidmət edir. Eyni zamanda, enerji ticarətinin başlanması regionda yeni nəqliyyat və logistika zəncirlərinin formalaşmasına da şərait yaradır. Azərbaycan ərazisi üzərindən həyata keçirilən bu ixrac həm tranzit imkanlarının genişlənməsi, həm də regional ticarət əlaqələrinin güclənməsi baxımından mühüm rol oynayır.
Nəticə etibarilə, Ermənistana neft məhsullarının ixracı Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində yeni iqtisadi mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir. Bu prosesin davamlı olması isə tərəflər arasında etimadın daha da möhkəmlənməsinə və regionda uzunmüddətli sabitliyin formalaşmasına töhfə verə bilər.
