Tarixi və Mənəvi Birliyin Rəmzi: Azərbaycan və Türkmənistan arasında əlaqələr

Azərbaycan və Türkmənistan arasında münasibətlər uzun illər ərzində formalaşmış və müxtəlif istiqamətlər üzrə inkişaf etmişdir. Diplomatik əlaqələrin 1992-ci ildə qurulması iki ölkə arasında rəsmi münasibətlərin əsasını qoymuş, sonrakı dövrdə qarşılıqlı səfirliklərin fəaliyyətə başlaması əməkdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə şərait yaratmışdır.

 Tarixi köklərə, ortaq mədəni dəyərlərə və qardaşlıq münasibətlərinə əsaslanan əlaqələr bu gün də inkişaf etməkdədir. Son illərdə yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlərin həyata keçirilməsi iki ölkə arasında siyasi dialoqun aktiv olduğunu göstərir. Dövlət başçılarının və xarici işlər nazirlərinin müxtəlif tədbirlər və görüşlər çərçivəsində qarşılıqlı səfərləri əməkdaşlığın davamlı xarakter daşıdığını nümayiş etdirir. Bu səfərlər nəticəsində əldə olunan razılaşmalar və aparılan müzakirələr münasibətlərin daha da genişlənməsinə xidmət edir.

Parlamentlərarası əlaqələr də Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Hər iki ölkənin qanunverici orqanları arasında dostluq qruplarının fəaliyyət göstərməsi və əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi siyasi münasibətlərin möhkəmlənməsinə əlavə töhfə verir. Bu, dövlətlərarası əlaqələrin yalnız hökumətlər səviyyəsində deyil, parlamentlər səviyyəsində də inkişaf etdiyini göstərir. Münasibətlərin hüquqi bazasının geniş olması diqqət çəkən məqamlardan biridir. İki ölkə arasında 89 sənədin imzalanması əməkdaşlığın müxtəlif sahələrini əhatə edən möhkəm hüquqi çərçivənin formalaşdırıldığını göstərir.

Xüsusilə 2017-ci ildə imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayan sənədlərdən biri hesab oluna bilər. İqtisadi əməkdaşlıq sahəsində də müsbət dinamika müşahidə olunur. Azərbaycan-Türkmənistan Hökumətlərarası Komissiyasının fəaliyyəti və mütəmadi iclaslarının keçirilməsi iqtisadi əlaqələrin koordinasiyalı şəkildə inkişaf etdirilməsinə imkan yaradır. Mətndə təqdim olunan statistik göstəricilər də bunu təsdiqləyir.

Belə ki, 2023-cü ilin yanvar-oktyabr aylarında iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 710,39 milyon ABŞ dolları təşkil etmişdir. Bunun 72,59 milyon dolları ixracın, 637,80 milyon dolları isə idxalın payına düşmüşdür. Eyni zamanda, ticarət dövriyyəsinin əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 88,42 faiz artması iqtisadi əlaqələrin genişləndiyini göstərən mühüm göstəricidir.

Idxalın artmasında əsasən xam neft, təbii qaz, maye yanacaq və digər məhsulların rolu olmuşdur. İxracın artımı isə alüminium məhsulları, tros və kabellər, pambıq lifi, şəkər və digər məhsulların ixracı ilə əlaqələndirilir. Bu məlumatlar iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığın konkret istiqamətlər üzrə inkişaf etdiyini göstərir. Ümumilikdə, təqdim olunan məlumatlar Azərbaycan və Türkmənistan arasında siyasi, iqtisadi və diplomatik münasibətlərin inkişaf etdiyini, qarşılıqlı əməkdaşlığın müxtəlif sahələri əhatə etdiyini və tərəflərin bu əlaqələrin genişləndirilməsində maraqlı olduqlarını göstərir.

Yüksək səviyyəli səfərlər, imzalanmış sənədlər və artan ticarət göstəriciləri münasibətlərin davamlı inkişafının əsas göstəriciləri kimi qiymətləndirilə bilər.

Prezident İlham Əliyevin Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun 22 iyun 2026-cı il tarixində Azərbaycana dövlət səfəri çərçivəsində səsləndirdiyi minnətdarlıq bəyanatı, iki ölkə arasında mövcud olan sarsılmaz qardaşlıq bağlarının ən bariz nümunəsidir. Dövlət başçısının türkmən xalqının Milli Lideri, Arkadağ Qurbanqulu Berdiməhəmmədova ünvanladığı təşəkkür sadəcə diplomatik nəzakət deyil, eyni zamanda Azərbaycanın haqq işinə və Qarabağın yenidən qurulmasına verilən mənəvi dəstəyin yüksək qiymətləndirilməsidir.   Tarixi və Mənəvi Birliyin Rəmzi Azərbaycan və Türkmənistan xalqlarını əsrlər boyu formalaşmış ortaq mədəniyyət, dil, din və etnik köklər birləşdirir. Bu möhkəm təməl üzərində qurulan əlaqələr bu gün regional səviyyədə yeni strateji mərhələyə qədəm qoyub: Füzulidə məscid töhfəsi: Arkadağ Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun təşəbbüsü ilə Füzuli şəhərində məscidin hədiyyə edilməsi qardaş ölkənin Qarabağın dirçəlişinə verdiyi ən böyük mənəvi dəstəkdir.

Mədəni irsin bərpası: Bu addım işğaldan azad edilmiş ərazilərdə dağıdılmış dini-mədəni abidələrin yenidən qurulmasında türkmən qardaşlarımızın Azərbaycanın yanında olduğunu birmənalı şəkildə sübut edir.  Qarabağın Dirçəlişində Qardaş TöhfəsiPrezident İlham Əliyevin bəyanatında vurğulandığı kimi, Qarabağın sürətli inteqrasiyası və yenidən qurulması prosesində dost və tərəfdaş ölkələrin iştirakı mühüm əhəmiyyət kəsb edir:Səmimi münasibətlər: İki ölkə rəhbərliyinin qarşılıqlı etimadı Aşqabad və Bakı arasında iqtisadi, siyasi və humanitar layihələrin miqyasını daha da genişləndirir.

Türk dünyasında həmrəylik: Türkmənistan tərəfindən həyata keçirilən bu nəcib təşəbbüs Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində birlik və bərabərliyin güclənməsinə xidmət edir.