Tarixi Kökdən Əbədi Müttəfiqliyə: Azərbaycan-Özbəkistan Münasibətləri
Lalə Həsənli
YAP Suraxanı rayon təşkilatının fəal üzvü
Suraxanı rayonu, 268 saylı uşaq bağçası-körpələr evinin tərbiyəçi müəllimi
Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasında dövlətlərarası münasibətlər sadəcə diplomatik əlaqələrlə məhdudlaşmır; bu tərəfdaşlıq ortaq tarixi keçmişə, zəngin mədəniyyətə, dil birliyinə və əsrlər boyu formalaşan mənəvi dəyərlərə əsaslanır. İki qardaş xalq arasında mövcud olan dərin qarşılıqlı rəğbət və etimad nəsildən-nəslə ötürülərək bu gün həm mənəvi, həm də maddi müstəvidə özünün ən parlaq dövrünü yaşayır. Son illərdə keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyan ikitərəfli əlaqələr, dövlət başçılarının qətiyyətli iradəsi ilə ən yüksək zirvəyə – strateji müttəfiqlik səviyyəsinə ucalmışdır.
Prezident İlham Əliyevin Özbəkistan Milli İnformasiya Agentliyinə (UzA) verdiyi son müsahibəsində xüsusi vurğuladığı kimi, bu gün dünya siyasətində mənəvi bağlılıqla güclü iqtisadi-material bünövrənin bu dərəcədə harmonik sintezinə nadir hallarda rast gəlinir. Ortaq türk irsinin daşıyıcıları olan hər iki xalqın dil yaxınlığı, adət-ənələrin oxşarlığı, ədəbi və elmi irsin ümumiliyi bu gün dövlətlərarası münasibətlərin ən mühüm sütununu təşkil edir. Bu kontekstdə liderlərin Daşkənddə imzaladıqları tarixi "Əbədi Dostluq haqqında Müqavilə" çoxəsrlik qardaşlığın hüquqi və siyasi rəsmiləşdirilməsi kimi tarixə düşmüşdürMüasir mərhələdə bu əlaqələrin misli görünməmiş səviyyəyə yüksəlməsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev arasındakı səmimi dostluq, qarşılıqlı hörmət və yüksək etimad mühüm hərəkətverici qüvvədir. Özbəkistan rəhbərliyinin həyata keçirdiyi islahatlar nəticəsində ölkədə formalaşan əlverişli investisiya mühiti Azərbaycan kapitalının bu coğrafiyaya inteqrasiyasını sürətləndirib.
Təsadüfi deyil ki, iki ölkə arasında yaradılan Birgə İnvestisiya Fondunun layihələrlə təminatı artıq milyardlarla dollarlıq portfelə çevrilmişdir. Bank sektoru, energetika, SOCAR-ın retail şəbəkəsinin genişləndirilməsi və "Sea Breeze Uzbekistan" kimi nəhəng turizm layihələri bu əməkdaşlığın real və praktiki təzahürləridir.
Eyni zamanda, Özbəkistanın Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpasında oynadığı xüsusi rol xalqımız tərəfindən dərin rəğbətlə qarşılanır. Füzulidə tikilən 960 şagird yerlik məktəb və Xankəndidə fəaliyyətə başlayan ilk irimiqyaslı sənaye müəssisəsi (tekstil fabriki) iki ölkənin çətin anlarda da bir-birinin yanında olduğunun əyani sübutudur.
Müsahibənin iqtisadi və geostrateji aspektləri də göstərir ki, Azərbaycan və Özbəkistan artıq Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqazı vahid geosiyasi və geoiqtisadi region kimi birləşdirir. "Orta Dəhliz" (Trans-Xəzər nəqliyyat marşrutu) çərçivəsində yükdaşımaların həcminin kəskin artması, Xəzər dənizində birgə gəmiçilik donanmasının yaradılması planları və "C6" konsultativ formatındakı birgə fəaliyyət Avrasiya məkanında sülhə, sabitliyə və tərəqqiyə xidmət edir. Birgə səylərlə yaradılan bu böyük sinerji, regional iqtisadiyyatın tamamilə yeni və mütərəqqi modelini formalaşdırır.
