Şuşadan Bratislavaya Uzanan Strateji Körpü: Reallıqlar və Perspektivlər
Südabə Əliyeva
YAP Suraxanı rayon təşkilatının fəal üzvü
Suraxanı rayonu, 276 saylı uşaq bağçası və körpələr evinin müdiri
2026-cı il mayın 18-də Bakı şəhərində keçirilən Ümumdünya Şəhərsa
Şuşa yenidən qlobal siyasətin mərkəzidir. Bir vaxtlar işğal altında olan bu qədim mədəniyyət beşiyi bu gün Avropa liderlərini qəbul edən, qitənin enerji təhlükəsizliyini və geosiyasi gələcəyini formalaşdıran diplomatik mərkəzə çevrilib. İyulun 14-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrinin Şuşada mətbuata verdikləri birgə bəyanat sadəcə iki ölkə arasındakı protokol görüşü deyil, həm də Bakı ilə Bratislava arasında formalaşan yeni strateji arxitekturanın təqdimatı idi.
Bu görüşün Şuşada keçirilməsi rəmzi mənadan qat-qat üstündür. Bu, Avropa İttifaqının mühüm üzvü olan Slovakiyanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə verdiyi açıq dəstəyin növbəti nümayişidir. 2024-cü ildə imzalanmış "Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə" ilə təməli qoyulan bu yeni mərhələ, bu gün Şuşada konkret fəaliyyət planına çevrilir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi vurğuladığı mühüm məqamlardan biri Slovakiyanın Qarabağın bərpasında fəal iştirakıdır. Ağdam rayonunun Baş Qərvənd kəndində həyata keçirilən “Ağıllı kənd” layihəsi bunun ən bariz nümunəsidir.
Bu layihə sadəcə binaların tikilməsi demək deyil. Bu, Slovakiyanın yüksək texnologiyalar, yaşıl enerji və müasir şəhərsalma təcrübəsinin birbaşa Qarabağa transferidir. Bir çox Avropa ölkəsi regiondakı reallıqlara hələ də kənardan bədbin baxışlarla baxarkən, Slovakiyanın qollarını çırmayıb işə başlaması və yenidənqurma prosesində yer alması iki ölkə arasında səmimi və etibarlı tərəfdaşlığın sübutudur.
Bakı-Bratislava xəttində iqtisadi və energetika əlaqələri sürətlə dərinləşir. Avropanın qaz böhranı yaşadığı bir dövrdə Slovakiya Azərbaycanı etibarlı tərəfdaş kimi görür. "Həmrəylik Halqası" (Solidarity Ring) təşəbbüsü çərçivəsində Azərbaycan mavi qazının Slovakiya bazarına və onun vasitəsilə Mərkəzi Avropaya nəqli hər iki tərəf üçün strateji dividentlər vəd edir.
Digər tərəfdən, Şuşa danışıqlarında hərbi-texniki əməkdaşlığın da masada olması diqqətdən yayınmamalıdır. Müdafiə sənayesi sahəsində birgə layihələr və texnologiya mübadiləsi iki ölkə münasibətlərinin sadəcə ticarətlə məhdudlaşmadığını, həm də dərin təhlükəsizlik bağları ilə möhkəmləndiyini göstərir.
Şuşa bəyanatı göstərir ki, Azərbaycanın apardığı balanslaşdırılmış və milli maraqlara söykənən xarici siyasət Avropanın mərkəzində yeni dostlar və müttəfiqlər qazandırır. Prezident Peter Pelleqrinin Şuşaya səfəri və burada səsləndirilən bəyanatlar Bakı ilə Bratislava arasında qurulan strateji körpünün hələ uzun illər həm Cənubi Qafqazda, həm də Mərkəzi Avropada sabitliyə və inkişafa xidmət edəcəyinin rəsmi təsdiqidir.
