Bakı-Berlin xətti: Enerji praqmatizmi və regional sülhün yeni arxitekturası
Lalə İmanova
YAP Suraxanı rayon təşkilatının fəal üzvü
Suraxanı Rayonu, Zığ Bələdiyyəsinin əməkdaşı
Bu gün Avropanın geoiqtisadi xəritəsi yenidən formalaşır və bu prosesdə Azərbaycan sadəcə resurs tədarükçüsü deyil, qitənin enerji arxitekturasının əsas memarlarından biri kimi çıxış edir. Bakı ilə Berlin arasında formalaşan əməkdaşlıq müstəvisi artıq klassik “alıcı-satıcı” münasibətlərini çoxdan geridə qoyaraq, qlobal təhlükəsizliyə xidmət edən strateji tərəfdaşlığa çevrilmişdir.
Məlumdur ki, Avropa İttifaqının iqtisadi lokomotivi olan Almaniya üçün enerji resurslarının şaxələndirilməsi milli təhlükəsizlik məsələsidir. Azərbaycan qazının Avropa İttifaqının 10 üzv ölkəsinə çatdırılması və artıq Almaniya bazarına da daxil olması rəsmi Bakının verdiyi vədlərə sadiqliyinin əyani sübutudur. Lakin mənim qənaətimə görə, bu münasibətlərin ən maraqlı və gələcəyə hesablanmış tərəfi hidrogen və "yaşıl enerji" layihələridir. Almaniyanın yüksək texnoloji potensialı ilə Azərbaycanın bərpaolunan enerji resurslarının sintezi, yaxın onillikdə Avrasiyanın ekoloji xəritəsini dəyişməyə qadirdir. Bu, sadəcə biznes deyil; bu, gələcəyin iqtisadiyyatına birlikdə qoyulan kapitaldır.
Məsələyə regional təhlükəsizlik prizmasından yanaşdıqda, Cənubi Qafqazda yaranmış yeni status-kvo Qərbin, xüsusilə də Almaniyanın regiona baxışını dəyişməyə məcbur edir. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməklə regionu 30 illik dondurulmuş böhrandan xilas etdi. İndi top Ermənistanın meydançasındadır. Bakının təklif etdiyi sülh gündəliyi regionun bütün iqtisadi və nəqliyyat damarlarını açmağa hesablanıb.
Berlinin bu prosesdəki rolu xüsusilə təqdirəlayiqdir. Fransa kimi bəzi Avropa dövlətlərindən fərqli olaraq, Almaniya birtərəfli deyil, balanslı və neytral vasitəçilik xətti nümayiş etdirir. Xarici işlər nazirləri səviyyəsində Berlində keçirilən görüşlər göstərir ki, Almaniya regionda yeni ayırıcı xətlərin çəkilməsində yox, real və dayanıqlı sülhün tapılmasında maraqlıdır.
Almaniyanın Avropa İttifaqındakı liderlik çəkisi Bakı-Brüssel xəttindəki münasibətlərə də birbaşa təsir edir. Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayenin Azərbaycana etdiyi səfərlər və imzalanan sənədlər Aİ-nin Azərbaycana etibarlı tərəfdaş kimi baxdığını təsdiqləyir.
Nəticə olaraq demək olar ki, Azərbaycan-Almaniya münasibətləri qlobal turbulentlik dövründə praqmatizmə və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan ideal bir modeldir. Bakı Berlinə enerji təhlükəsizliyi, Berlin isə Bakıya Avropa məkanında strateji dəstək və texnoloji tərəfdaşlıq vəd edir. Bu ittifaq təkcə iki ölkənin deyil, bütövlükdə regionun sabitliyinin təminatçısıdır.
