Türk Dünyasının Yeni Təhlükəsizlik və İnteqrasiya Modelinin inkişafında Azərbaycanın Flaqman Rolu

Ənvər Haqverdiyev

YAP Suraxanı Rayon Təşkilatının məsləhətçisi

Müasir dünyada təhlükəsizlik anlayışı artıq yalnız klassik hərbi hüdudlarla məhdudlaşmır, həm də beynəlxalq terrorçuluq, transmilli cinayətkarlıq, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi, kibertəhdidlər və hibrid təhlükələr kimi çoxşaxəli və qlobal xarakter daşıyan çağırışları əhatə edir. Belə bir mürəkkəb geosiyasi şəraitdə regional və qlobal miqyasda kritik infrastrukturların qorunması, eləcə də milli maraqların təmin edilməsi dövlətlər arasında daha sıx və çevik koordinasiyanı obyektiv zərurətə çevirir.

Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin Bakıda keçirilən Beşinci Toplantısı bu baxımdan strateji əhəmiyyət kəsb edir və tərəfdaş dövlətlərin ümumi çağırışlara qarşı vahid mövqedən çıxış etmək iradəsini nümayiş etdirir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin tədbir iştirakçılarına müraciətində vurğuladığı kimi, ortaq təhdidlərə qarşı birgə fəaliyyətin və strateji dialoqun gücləndirilməsi Türk dünyasında yeni və dayanıqlı ortaq təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasına birbaşa xidmət edir.

Bu yanaşma, Türk dövlətləri arasındakı münasibətlərin artıq yalnız ortaq tarix, dil və mədəniyyət müstəvisində deyil, həm də müasir dövlət təhlükəsizliyi, geosiyasi reallıqlar və regional sabitlik kontekstində keyfiyyətcə yeni, daha yüksək mərhələyə qədəm qoyduğunu əyani şəkildə sübut edir.

Azərbaycanın Türk dünyası siyasətinin ən xarakterik xüsusiyyətlərindən biri onun yüksək təşəbbüskarlıq qabiliyyəti və strateji liderlik fəaliyyətidir. Ölkəmiz bu inteqrasiya prosesində Türk dünyasının flaqmanı qismində çıxış edərək, qardaş dövlətlərin daha sıx birliyi naminə qətiyyətli addımlar atır və müxtəlif beynəlxalq platformalarda bu həmrəyliyin vacibliyini ardıcıl olaraq müdafiə edir. Azərbaycanın TDT daxilində nümayiş etdirdiyi yüksək fəallıq, mühüm zirvə görüşlərinə uğurla ev sahibliyi etməsi, irimiqyaslı nəqliyyat, logistika və iqtisadi layihələri fəal şəkildə təşviq etməsi, həmçinin ortaq mədəni tədbirlərə davamlı dəstək verməsi bu strateji kursun əməli və praktik ifadəsidir.

Eyni zamanda, təşkilatın iqtisadi əməkdaşlıq mexanizmlərinin, o cümlədən Türk Ticarət və Sənaye Palatası kimi strukturların genişlənməsi üzv ölkələrin biznes mühitini bir-birinə yaxınlaşdırır və qarşılıqlı investisiya imkanlarını artırır. Bütün bu inteqrasiya prosesləri hər bir üzv dövlətin suverenliyini, müstəqilliyini və milli kimliyini sarsılmaz şəkildə qorumaqla yanaşı, onların qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıq potensialını maksimum dərəcədə realizə etməyə yönəlmişdir. Çünki Türk dünyasının birliyi, hər şeydən əvvəl, ortaq bir mənəvi məsuliyyətdir və bu güc birliyi heç bir dövlətin daxili müstəqilliyini zəiflətmir, əksinə, güclü dövlətlərin sinerjisi vasitəsilə bütövlükdə regionun ümumi çəkisini və təsir imkanlarını artırır.

Bu mütərəqqi prosesdə Azərbaycanın rolu təkcə siyasi iradə ilə deyil, həm də onun malik olduğu əvəzolunmaz geosiyasi və geoiqtisadi üstünlüklərlə şərtlənir. Cənubi Qafqazın lider dövləti olan Azərbaycan Şərq-Qərb strateji nəqliyyat dəhlizlərinin mərkəzində dayanmaqla Türk dünyasının qərbə açılan əsas qapısı və etibarlı tranzit qovşağı funksiyasını yerinə yetirir.

Bu gün rəsmi Bakı Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında öz milli maraqlarını ən yüksək səviyyədə qorumaqla bərabər, Türk dünyasının ümumi tərəqqisinə və təhlükəsizliyinə misilsiz töhfələr verən proaktiv xarici siyasət yürüdür. Heç şübhəsiz ki, bu uğurlu strateji kursun təməlində Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi və bizə miras qoyduğu uzaqgörən dövlətçilik fəlsəfəsi dayanır. Müasir dövrün çağırışlarına uyğun olaraq inkişaf etdirilən bu siyasi irs Azərbaycanı regional və beynəlxalq münasibətlər sistemində prinsipial, sözükeçən və nüfuzlu bir güc mərkəzinə çevirmişdir.

Hazırda ölkəmizin qarşısında duran ən mühüm vəzifələrdən biri bu böyük Türk ailəsinin daha sıx əməkdaşlıq edən, qlobal müstəvidə daha güclü və təsirli bir birliyə çevrilməsinə xidmət etməkdir. Çünki real tərəfdaşlıq yalnız ortaq soy-kökə əsaslanmır; o, həm də çətin sınaqlar qarşısında çiyin-çiyinə dayanmağı, uğurları və sevincləri bölüşməyi və ən əsası, təhlükəsiz, firavan gələcəyi birlikdə inşa etməyi tələb edir.