Tarixi bağlar, ortaq mədəni irs və qardaşlıq münasibətləri: Azərbaycan-Türkmənistan əlaqələrinin əsası
Nərmin Əcəmova
YAP Suraxanı rayon təşkilatının üzvü
Suraxanı rayonu, 323 saylı körpələr evi - uşaq bağçasının tərbiyəçi-müəllimi
Azərbaycan Respublikası müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra dünyanın müxtəlif dövlətləri ilə qarşılıqlı əməkdaşlıq münasibətləri qurmuşdur. Bu münasibətlər içərisində Türkmənistanla da əlaqələr xüsusi yer tutmuşdur. Hər iki dövlət türk dünyasının ayrılmaz hissəsi olmaqla yanaşı, həm də Xəzər dənizi hövzəsində yerləşən və strateji əhəmiyyətə malik ölkələrdir. Tarixi bağlar, ortaq mədəni irs və qardaşlıq münasibətləri Azərbaycan-Türkmənistan əlaqələrinin əsasını təşkil edir.
Azərbaycan və Türkmənistan xalqları əsrlər boyu ortaq tarixi köklərə malik olmuşlar. Dil, adət-ənənələr, milli-mənəvi dəyərlər iki xalq arasında dostluq münasibətlərinin formalaşmasına mühüm təsir göstərmişdir. Bu yaxınlıq müasir dövrdə də dövlətlərarası əməkdaşlığın inkişafına müsbət təsir edir.
Prezident İlham Əliyev Türkmənistan Prezidenti ilə görüş zamanı vurğulamışdır ki, “Azərbaycan, Türkiyə və Türkmənistan bir-biri ilə etnik, dini-mədəni köklər və ortaq mənəvi dəyərlər ilə sıx bağlıdır”. Bu fikir Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin yalnız siyasi və iqtisadi maraqlara deyil, eyni zamanda xalqlar arasında mövcud olan dostluq və qardaşlıq münasibətlərinə əsaslandığını göstərir.
Dövlətlərarası münasibətlərin inkişafında yüksək səviyyəli siyasi dialoq mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədov arasında keçirilən görüşlər iki ölkə arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsinə xidmət edir.
2026-cı il iyunun 22-də baş tutmuş rəsmi səfər çərçivəsində müxtəlif istiqamətlər üzrə mühüm müzakirələr aparılmış və bir sıra sənədlər imzalanmışdır. Əldə olunmuş razılaşmalar gələcək əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi üçün yeni imkanlar yaratmışdır.
Prezident İlham Əliyev çıxışında siyasi qarşılıqlı fəaliyyətin əhəmiyyətini xüsusi vurğulayaraq qeyd etmişdir ki, “...siyasi qarşılıqlı fəaliyyət olmasaydı, heç bir coğrafi şərait səylərimizi birləşdirməyə imkan verməzdi”. Bu fikir iki ölkə arasında əməkdaşlığın inkişafında siyasi iradənin nə qədər vacib olduğunu göstərir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa edilməsindən sonra Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı quruculuq və yenidənqurma işləri həyata keçirilir. Bu prosesdə dost və qardaş ölkələrin dəstəyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında Qarabağın bərpasına göstərilən köməyə görə Türkmənistan tərəfinə və Türkmən xalqının milli lideri Qurbanqulu Berdiməhəmmədova təşəkkürünü ifadə etmişdir. Bu təşəkkür iki ölkə arasında mövcud olan yüksək səviyyəli münasibətlərin və qarşılıqlı dəstəyin göstəricisidir.
Qarabağın yenidən qurulması prosesində göstərilən dəstək yalnız iqtisadi deyil, həm də mənəvi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu, türk dünyasında həmrəyliyin və birliyin möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm amillərdən biridir.
Azərbaycan və Türkmənistan arasında münasibətlər yalnız siyasi-iqtisadi sahələri əhatə etmir. Təhsil, elm, mədəniyyət və humanitar sahələrdə də inkişaf edir. Müxtəlif tədbirlər, mədəniyyət günləri, sərgilər və konfranslar xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə şərait yaradır.
Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, “Biz dostlarınız və qardaşlarınız olaraq Türkmənistanın beynəlxalq uğurlarına sevinirik”. Bu fikir ölkələr arasında münasibətlərin səmimi xarakter daşıdığını və qarşılıqlı hörmətə əsaslandığını göstərir.
Azərbaycan-Türkmənistan arasında mövcud olan dostluq və qardaşlıq münasibətləri uşaqlarda vətənə sevgi, milli-mənəvi dəyərlərə hörmət və digər xalqlara qarşı dostluq hisslərinin formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qarabağda aparılan bərpa-quruculuq işləri və dost ölkələrin göstərdiyi dəstək barədə məlumatların yaş səviyyəsinə uyğun formada çatdırılması uşaqlarda milli qürur hissinin inkişafına müsbət təsir göstərir.
Azərbaycan və Türkmənistan arasında mövcud olan dostluq və əməkdaşlıq münasibətləri iki xalqın ortaq tarixi, mədəni və mənəvi dəyərlərinə əsaslanır. Dövlət başçılarının həyata keçirdiyi uğurlu siyasət nəticəsində bu əlaqələr daha da möhkəmlənməkdədir.
Məktəbəqədər təhsil müəssisələrində uşaqların milli-mənəvi dəyərlər əsasında tərbiyə olunması əsas istiqamətlərdən biridir. Bu məqsədlə bağçada keçirilən müxtəlif tədbirlər, söhbətlər və maarifləndirici məşğələlər zamanı uşaqlarda dostluq, qarşılıqlı hörmət, birlik, həmrəylik və vətənpərvərlik hisslərinin formalaşdırılmasına xüsusi diqqət yetirilir.
Eyni zamanda ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun artması, Qarabağda aparılan bərpa-quruculuq işləri və türk dünyası ilə əlaqələrin inkişafı barədə məlumatlar uşaqlara sadə və anlaşıqlı formada çatdırılır. Bu fəaliyyətlər məktəbəqədər yaşlı uşaqlarda vətənə sevgi, milli kimliyə bağlılıq və dövlətçilik dəyərlərinə hörmət hissinin formalaşmasına xidmət edir.
Məktəbəqədər təhsil müəssisəsinin pedaqoji kollektivi də öz fəaliyyətində dövlətçilik, vətənpərvərlik və milli-mənəvi dəyərlərin təbliğini daim diqqətdə saxlayır, gələcək nəslin sağlam mənəvi ruhda formalaşmasına töhfə verməyə çalışır.
