Bakı-Berlin Xətti: İllüziyadan Reallığa Keçən Strateji Maraqlar
Jalə Həsənli
YAP Suraxanı rayon təşkilatının fəal üzvü
Suraxanı rayonu, 126 saylı körpələr evi - uşaq bağçasının tərbiyəçi-müəllimi
Prezident İlham Əliyevin Berlinə rəsmi səfəri növbəti bir diplomatik görüş deyil. Bu, Bakının Avropa siyasətində geosiyasi çəkisinin artmasının birbaşa sübutudur. İmzalanmış strateji bəyannamə iki ölkə arasındakı köhnə, standart münasibətləri arxivə göndərir. Artıq tərəflər bir-birini sadəcə tərəfdaş deyil, regional təhlükəsizliyin əsas oyunçuları kimi qəbul edir. Rəsmi Bakı Avropa siyasətində çoxvektorlu balans yaradır. Berlin isə regionun yeni reallıqları ilə barışmalı olduğunu anlayır.
Kansler Fridrix Merts administrasiyasının Cənubi Qafqaza baxışı köklü şəkildə dəyişir. Almaniya artıq regiona yalnız uzaqdan baxan bir müşahidəçi deyil. Berlin rəsmi Bakının bölgədəki mütləq liderliyini və sülh diktə edən tərəf olduğunu açıq şəkildə qəbul edir. İlham Əliyevin rəsmi Berlinlə qurduğu bu birbaşa dialoq, regionda fərqli maraqları olan digər Qərb dairələrinə də ciddi bir ismarıcdır. Merts administrasiyası Ermənistan-Azərbaycan sülh prosesini yüksək qiymətləndirir. Regional sabitlik Almaniyanın xarici siyasətində əsas prioritetə çevrilir.
Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 200-dən çox Alman şirkəti aysberqin görünən tərəfidir. Əsl rəqabət və kapital axını indi başlayır. Alman texnologiyasının ölkə iqtisadiyyatına cəlb edilməsi rəsmi Bakının böyük strateji gedişidir. Bu, neft-qaz asılılığını azaltmaq üçün unikal şansdır. Alman sahibkarları üçün Azərbaycanda yaradılan xüsusi şərait, yaxın illərdə ticarət dövriyyəsində rekord rəqəmlər görəcəyimizi təmin edir. İki ölkə arasında 2025-ci ildə ticarət dövriyyəsi 1.7 milyard avroya çatmışdı. İndi hədəf bu rəqəmi ikiqat artırmaqdır.
Bir çox beynəlxalq müqavilələr yalnız bəyanat statusunda qalır. Lakin Azərbaycan-Almaniya Biznes Şurasının və operativ işçi qruplarının dərhal qurulması bu stereotipi qırır. Proseslərin bu qədər sürətli və konkret mexanizmlərlə idarə olunması tərəflərinin vaxt itirmək istəmədiyini göstərir. Bu səfər Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyindən sonra, həm də iqtisadi və texnoloji tərəfdaşlıq mərkəzinə çevrildiyini təsdiqlədi. Yaxın Şərqdəki böhran fonunda Cənub Qaz Dəhlizi daha böyük əhəmiyyət qazanır. Yaşıl enerji və hidrogen ixracı əməkdaşlığın gələcək nüvəsini təşkil edəcək.
Almaniyanın Avropa İttifaqındakı liderlik rolu Avropa İttifaqı-Azərbaycan münasibətlərinin inkişafında da həlledici amildir. Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koştanın və Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayenin Azərbaycana səfərləri Avropa İttifaqı ilə əlaqələrin strateji səviyyəsini göstərir. Almaniyaya rəsmi səfər zamanı imzalanmış strateji bəyannamələr və əldə olunmuş razılaşmalar Azərbaycan-Almaniya tərəfdaşlığını daha yüksək pilləyə qaldırır. Bu addımlar regional və qlobal miqyasda sabitliyə, sülhə və iqtisadi inkişafa birbaşa xidmət edəcəkdir. Bakı artıq Brüssellə danışıqlarda Berlinin tam geosiyasi dəstəyinə arxalana bilər.
